ژنرال كنسول ايران در اسلامبول در پيشنهادى كه امروز به وزارت امور خارجه فرستاد، نوشت كه شايسته است اينك كه هيأت تجارتى ايران در مسكو مشغول مذاكره براى انعقاد عهدنامه تجارتى است، از طرف دولت به هيأت يادشده ابلاغ شود كه در اين مذاكرات حق عبور كشتى‌هاى خريدارى شده ايران از كانالهاى روسيه تا بحر خزر گرفته شود. چون در عهدنامه روس و ايران حق كشتى‌رانى به ايران داده شده و دولت به هر ترتيبى كه شده بايد يكى دو كشتى در درياى خزر داشته باشد. با اين كار حق ايران در اين دريا تثبيت مى‌شود.

وى يادآور شد از آنجا كه شايد روسيه اين كشتى‌ها را به ما نفروشد و ما مجبور شويم از كشورى ديگر خريدارى كنيم لازم است اجازه عبور از كانالهايى كه در خاك روسيه شوروى است براى اين كشتى‌هاى خريدارى شده از هم‌اكنون گرفته شود. ١

* تدارك براى حركت قواى نظامى به خوزستان و بوشهر

محمود آيرم اميرلشكر جنوب در پى درخواست رضا خان وزير جنگ مبنى بر فرستادن نيرو به عربستان (خوزستان) و بوشهر و اعلام ضرورت آن (ر. ك: ١٨ تير) امروز خطاب به وزير جنگ نوشت كه گردان بوشهر در اين هفته حركت مى‌كند و چون مسلسل نداريم، بدون اين سلاح خواهد رفت.

قواى مربوط به خوزستان هم مدتى است در اصفهان تشكيل شده و حكم داده‌ام هرچه زودتر حركت كنند. «مستدعى است امر مقرر فرمايند اسلحه و مسلسل به اصفهان بفرستند كه نهايت ضرورت را دارد.» رضا خان در حاشيه اين تلگرام نوشته است «لازم بود كه اركان حرب و يك عده مختصرى براى تشكيلات به عربستان اعزام داريد و در خود محل اخذ نفرات شود. چون افراد سردسيرى در گرمسيرى نمى‌توانند زيست كنند.» ٢

* رهنمودهاى رضا خان به نمايندگان خود در شيراز

به دنبال گزارش سرهنگ ساعد الدوله و سرهنگ سالارنظام نمايندگان اعزامى رضا خان به اصفهان و شيراز از موقعيت فارس (ر. ك: ١٨ تير) رضا خان به آنها نوشت كه شما از طرف من مأمور تحقيق و كشف حقايق آن حدود هستيد؛ يافته‌هاى خود را بى‌پرده گزارش دهيد. وى تأكيد كرد: «به‌طورى كه شفاها به شما امر داده‌ام بايد در نهايت جديت كليه رؤساى عشاير و ايلات را به طرف قشون جلب و هريك از آنها را» به مساعدت و پشتيبانى من اميدوار كنيد. درباره والى فارس «من هم به خوبى مى‌دانم بى‌كفايت است و درصددم يك نفر ديگر را براى آن‌جا در نظر بگيرم.» رضا خان به جلب نظر سردارعشاير و تقويت او تأكيد كرد. ٣

* تعيين امان اللّه جهانبانى به فرماندهى كل قواى آذربايجان‌

به فرمان رضا خان وزير جنگ، امروز سرتيپ امان اللّه ميرزا رئيس اركان حرب كل قشون به فرماندهى كل قواى آذربايجان منصوب گرديد. همچنين سرهنگ اسماعيل خان به سمت حاكم نظامى آذربايجان انتخاب شد. ٤ رضا خان بدون اختيار قانونى حكم كفالت ايالت آذربايجان را نيز به نام سرتيپ جهانبانى صادر كرد. اين كار بدون اجازه و مشورت قوام السلطنه رئيس الوزراء كه وزارت داخله را نيز در تصدى خود داشت صورت گرفت. مصدق السلطنه والى آذربايجان پيش از اين به دليل مداخله مقامات نظامى در حوزه كارى خود استعفا داده بود. به‌هرحال «اعتراض قوام نيز با بى‌اعتنايى مواجه شد و سردارسپه به بهانه دفع سيميتقو عمل خود را وطن‌پرستانه معرفى كرد.» ٥

* حاكم جديد مازندران‌

اقتدار الدوله حاكم مازندران از سمت خود عزل و به جاى او