روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٢١٣
چهارشنبه ١٤ تير ١٣٠١/ ٥ ژوئيه ١٩٢٢/ ٩ ذىقعده ١٣٤٠
* احتمال دخالت انگليس در شورش الوار
قوام السلطنه رئيس الوزراء امروز در تلگرامى به عباس ميرزا سالارلشكر تأكيد كرد كه حوادث امسال لرستان و طغيان غيرعادى الوار كه مصدر قتل و غارتها بوده است امرى طبيعى نيست. برخى اطلاعات رسيده حكايت از آن دارد كه مأمورين انگليس به عنوان خريد اسب و قاطر به ميان طوايف لر رفته اسلحه زيادى با قيمت كم به آنها مىفروشند و الوار را تحريك مىكنند. قوام السلطنه متذكر شد كه اين خبرها، شنيدههايى است كه نمىتوان به آن استناد كرد. «براى كشف قضيه مىخواستم مأموريتى از مركز بفرستم ولى چون در خود محل بهتر مىتوان شخص رابط انتخاب نمود كه با عادات الوار آشنا باشد» مىخواهم كه افرادى را انتخاب كرده و تحقيق كنيد كه آيا انگليسها در آن مناطق اسلحه پخش مىكنند يا نه.
«اشخاصى كه مىفرستيد به عنوان سوداگرى يا روضهخوان يا به هر عنوان ديگرى كه مقتضى بدانند روانه داريد. نتيجه را هر چه زودتر اطلاع دهيد.» قوام السلطنه خواست در اين موضوع پنهانكارى در نظر گرفته شود تا قضيه لو نرود. ١
* ابلاغ قانون منع صدور پوست بره
قانون منع صدور پوست بره كه در چهارده ماده از تصويب مجلس شوراى ملى گذشته بود از طرف قوام السلطنه رئيس الوزراء به وزارت ماليه ابلاغ شد تا به موقع اجرا گذاشته شود. ٢
* چگونگى عرضه كالاهاى ايرانى در بازار مكاره
سفارت دولت روسيه در پاسخ به نامه وزارت امور خارجه كه چهار سئوال را درباره چگونگى عرضه كالاهاى ايرانى در بازار مكاره روسيه مطرح كرده بود نوشت كه «معاملات مال التجاره اتباع ايران به پول روس خواهد بود. به مال التجاره اتباع ايران حقوق گمركى جاريه تعلق خواهد گرفت.
مال التجاره اتباع ايرانى ممكن است يا در داخله روسيه به فروش برسد و يا آنها را به ايران عودت دهند.» در اين پاسخ آمده بود كه امكان نگهدارى كالاهاى ايرانى در شركتهاى حملونقل دولتى يا شخصى وجود دارد. ٣
* تأكيد براى رفع ابهامات
قوام السلطنه رئيس الوزراء در تلگرامى كه امروز به حسين علاء وزير مختار ايران در امريكا فرستاد خواستار رفع ابهام از برخى مواد پيشنهادى كمپانى استاندارد اويل شد. اين مواد و شرايط را علاء در پنج بند روز دوازدهم تير براى نخستوزير ايران فرستاده بود. قوام السلطنه در تمام ابهامزدايىها خواستار در ميان نبودن پاى كشور سوم به غير از ايران و امريكا در اين قرارداد شد.
وى در ادامه نوشت كه كمپانى سينكلر امروز پيشنهاد نمود كه بيست هزار سهم نيز مجانا به دولت خواهد داد. كتبا هم اين مطلب را تعهد كرد و خواست نظر استاندارد اويل را در اين مورد جويا شود. وى يادآور شد كه در اين قرارداد هيچ ابهامى نبايد باشد. و مصالح حال و آينده ايران و نظريات دولت بايد كاملا مدنظر قرار گيرد. ٤
* شكست اتباع سيميتقو
براساس تلگرامى كه از آذربايجان رسيده، در اطراف خوى نيروهاى دولتى با كردهاى طرفدار اسماعيل آقا سيميتقو درگير شده كه در نتيجه ٢٨ نفر از متمردان شامل ٢ نفر ارمنى، ٦ نظامى، ٢٠ كرد و ٢٨ رأس اسب كردها كشته شده و «محمد آقا نام كه از بزنبهادران اسماعيل آقا و رئيس همين ششصد نفر سواره بوده به قتل رسيده است.» ٥
* رسيدگى به شكايات اهالى خيابان ماشين
در پى شكاياتى كه ساكنين خيابان ماشين از نبود روشنايى