گروه دوم كه با نام خلافت اسلامى عليه انگليسها فعال هستند، عبارتند از: طرفداران شيخ محمود برزنجى، محمود خان ديزلى رئيس ايل هوامان، محمود خان نام ديگرى كه او هم رئيس ايل است. كريم فتاح بيك رئيس ايل هموند و ايل جبارى و زنگنه و بيات. ٧

* رسيدگى به اقدامات موليتور

امروز كميسيونى در ساختمان هيأت وزرا براى رسيدگى به امورى كه در زمان مسيو كاميل موليتور ٨ رئيس سابق پست روى داده تشكيل شد. اين كميسيون مركب بود از سپهدار اعظم، محاسب الممالك، امين الملك، وحيد الملك كه همگى از وزراى سابق بودند و نيز تدين، شيخ الاسلام، مستشار السلطنه، شيخ الاسلام اصفهانى كه از نمايندگان مجلس شوراى ملى هستند. ٩ از جمله اتهامات موليتور اختلاس و سوءاستفاده از مقام خود بوده است.

* جمع‌آورى اوراقى از جريده حقيقت‌

امروز اوراقى از روزنامه حقيقت توقيف شد. شفق سرخ نوشت كه مأموران نظميه به چاپخانه‌اى كه حقيقت در آن چاپ مى‌شد رفتند و ضمن بررسى مفاد درج شده در روزنامه زير چاپ موفق به خواندن آن نشدند و قسمتى از اوراق چاپ شده را جمع كردند. ١٠

روزنامه اقدام هم خبر توقيف حقيقت را چاپ كرد، اما نوشت كه اين جريده و ايران آزاد كه چند روز پيش تعطيل شد (ر. ك:

٢ تير) با حكم توقيف، بسته شدند. ١١

* شكست شورشيان كرد در اطراف خوى‌

بنابر اخبار رسيده از خوى امروز كردهاى شورشى منطقه به روستاى «رهال» هجوم آورده با نيروهاى پادگان آن محل درگير مى‌شوند.

خبر كه در نواحى پخش مى‌شود نيروهاى ساير محلها به نقطه درگيرى مى‌آيند؛ جنگ سختى درمى‌گيرد و كردها شكست مى‌خورند و عقب‌نشينى مى‌كنند. ١٢

* اوقات كارى يك وزير

رئيس كابينه وزارت معارف و اوقاف در اعلانى كه امروز در روزنامه به چاپ رساند، اوقات كارى وزير را به تفكيك روزهاى هفته به اطلاع مردم رساند. در اين اعلان آمده بود:

«روز شنبه- صبح در وزارتخانه براى رسيدگى به امور ادارى، بعد از ظهر در هيأت وزراء؛ روز يكشنبه- صبح در وزارتخانه براى امور ادارى و پذيرايى اشخاصى كه رجوعاتى دارند، بعد از ظهر در هيأت وزراء؛ روز دوشنبه- چهار ساعت به ظهر مانده تا يك ساعت قبل از ظهر و از اول شب تا دو ساعت از شب رفته در منزل براى پذيرايى آقايان واردين؛ روز سه‌شنبه- صبح در وزارتخانه براى امور ادارى، بعد از ظهر در هيأت وزراء؛ روز چهارشنبه- صبح در وزارتخانه براى پذيرايى و از اول غروب تا دو ساعت از شب رفته در منزل براى پذيرايى آقايان واردين؛ روز پنجشنبه- صبح در وزارتخانه براى رسيدگى به امور ادارى، عصر در هيأت وزراء؛ از آقايان محترمين خواهش مى‌شود كه رعايت اين اوقات را بفرمايند، تضييع وقت نشود.» ١٣

______________________________
(١). اسماعيل شفايى در ١٢٦٤ ش در تهران زاده شد. تحصيلاتش را در ايران و روسيه گذراند. آنگاه در ١٢٨٩ ش به بريگاد قزاق پيوست و در ١٣٠١ ش به رياست قورخانه منصوب گرديد. در اين زمان رياست اركان حرب لشكر مركز را هم به عهده گرفت. او در ١٣٠١ ش به اروپا رفت و مقدارى تفنگ و مهمات خريد. همچنين درباره خريد كارخانه‌هاى اسلحه‌سازى و مهمات‌سازى بررسى‌هاى لازم را به عمل آورد. او براى بار دوم در ١٣٠٥ ش باز راه اروپا را در پيش گرفت. وى چند سالى در برن ماند تا اينكه رئيس كميسيون خريد اسلحه شد و تا ١٣٠٦ ش امورى را كه بر عهده داشت به انجام رسانيد. سرتيپ اسماعيل خان به دو زبان روسى و آلمانى مسلط بود و با درجه سرلشكرى هم بازنشسته شد. (تاريخ ارتش نوين ايران، ج ١؛ كرونين، ارتش و تشكيل حكومت پهلوى در ايران).

(٢). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ١٨، ص ٥٧.

(٣). گاهنامه پنجاه سال ...، ج ١، ص ٢٠.

(٤). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٦، ص ٣٧. در پاسخ اين درخواستها رضا خان وزير جنگ نوشت كه همه اين مسائل مربوط به آن لشكر است و بايد با تأييد فرماندهى حل‌وفصل شود. (همان، ص ٣٩).

(٥). روزنامه ايران، شم ١١٦٤، ص ١.

(٦). همان‌جا.

(٧). اسناد وزارت امور خارجه، ١ و ٠- ٨٠- ١١- ٤٧- ١٣٠١.

(٨). كاميل موليتور(C .Molitor) از مستشاران بلژيكى كه دو تن از برادرانش به نام‌هاى اوگست و لامبرت نيز به تهران آمده در خدمت دولت ايران مشغول شدند. او در ١٩٠٤ م/ ١٣٢٢ ق با دولت وقت ايران قرارداد بست و اداره پست را به عهده گرفت. بيشتر كسانى كه با وى همكارى مى‌كردند بلژيكى و توأما مأمور اداره پست و ماليات نيز بودند. به رغم وقايعى كه در سالهاى اوج‌گيرى نهضت مشروطيت پيش آمد و تغييراتى كه در اداره گمرك به رياست مسيونوز بلژيكى روى داد، همچنان پستخانه با مديريت كاميل به كار خود ادامه مى‌داد. در ١٩٠٥ م/ ١٣٢٣ ق مقررات جديد عوارض داخلى در آن برقرار شد و سال بعد هم مقرراتى براى بهبود وضع پست ايران در خارج با بعضى از ممالك خارجى منعقد گرديد. در همين اوان مرنارد جاى نوز را در رياست اداره گمرك گرفت. ولى او همچنان در رأس اداره پست ايران بود و برخى امور گمرك را نيز انجام مى‌داد، تا اينكه چندى گذشت و برپايه اصلاحاتى كه روى داد يك ايرانى رياست پست را برعهده گرفته، موليتور هم زير نظر او امور محوله را انجام مى‌داد. موليتور در فاصله سالهاى خدمتش در ايران رساله كوچكى درباره پست ايران تهيه، و چگونگى كار و وسعت عمليات و فعاليت مأموران آن را بيان كرده است. (دستره، مستخدمين بلژيكى در خدمت دولت ايران، صص ١١١ و ١٦٠ و ٢١٥).

(٩). روزنامه اتحاد، شم ١٩١، ص ١.

(١٠). روزنامه شفق سرخ، شم ٤١، ص ٣.

(١١). روزنامه اقدام، شم ٤٩، ص ٣.

(١٢). روزنامه اتحاد، شم ١٩٢، ص ٢.

(١٣). روزنامه ايران، شم ١١٦٣، ص ٣.