(١٠). سر آرنولد ويلسون(Sir Arnold Wilson) متولد ١٨٨٤ م، نظامى انگليسى و مأمور اداره سياسى هندوستان در ١٩٠٣ م وارد خدمت ارتش گرديد. در نوامبر ١٩٠٧/ شوال ١٣٢٥ در سن ٢٣ سالگى و با درجه ستوانى از هندوستان به ايران اعزام گرديد. وى فرمانده بيست سرباز از هنگ هجدهم نيزه‌دار بنگال بود كه بنا به نوشته خود به ظاهر براى حفاظت از كنسولگرى اهواز ولى در حقيقت براى حراست از ميدان نفتى به خوزستان فرستاده شدند. از سال ١٩٠٩ م/ ١٣٢٧ ه ق تا ١٩١١ م/ ١٣٢٩ ه ق كنسول انگليس در خرمشهر و اهواز بود. از سال ١٩١١ م/ ١٣٢٩ ه ق تا ١٩١٢ م/ ١٣٣٠ ه ق مأموريت يافت تا مساحى و نقشه آينده راه‌آهن لرستان و فارس را تهيه كند. در ١٩١٢ م/ ١٣٣٠ ه ق تا ١٩١٣ م/ ١٣٣١ ه ق معاون دوم كنسولگرى بوشهر شد. وى در ١٩١٤ م/ ١٣٣٢ ه ق با درجه سروانى مأمور جبهه جنگ جهانى اول گرديد. در خلال سالهاى ١٩٢١ م تا ١٩٢٤ م/ ١٣٠٠ تا ١٣٠٣ ش نيز رياست كل امور ادارى شركت نفت ايران و انگليس را برعهده داشت. در ١٩٢٤ م به شركت نفت ايران و انگليس در لندن منتقل شد. چند سال بعد از شركت نفت استعفا كرد و نماينده مجلس شد. وى مناصب ديگرى نيز به دست آورد. همچنين نشان‌هاى زيادى از دولت انگليس به وى داده شد و كتابهايى را نيز به رشته تحرير درآورد كه از جمله آنها خليج فارس، جنوب غربى ايران، كانال سوئز است. او در ٣١ ماه مه ١٩٤٠ در جنگ جهانى دوم كشته شد. ويلسون به واسطه نفت با منطقه بختيارى آشنايى زيادى پيدا نمود و با خوانين بختيارى ملاقاتهاى متعددى داشت.

[تصوير] سر آرنولد ويلسون‌

به نوشته وى يكى از اين ملاقاتها بر سر نفت، در منطقه «آب بيد» نزديك شوشتر صورت گرفت كه خوانين بختيارى در آنجا نهايت ادب و مهمان‌نوازى خود را نشان دادند. به سبب همين ارتباط و آشنايى، ويلسون نسبت به مسائل و اوضاع ايل بختيارى آگاهى و اطلاعات ارزنده‌اى كسب نمود. وى در مورد قوم بختيارى تحقيقى به نگارش درآورد و آن را به صورت خطابه در برابر اعضاى انجمن پادشاهى هنرهاى زيبا و انجمن پادشاهى آسيايى و انجمن ايران ايراد كرد كه بعدها در نشريه انجمن آسياى مركزى در شماره جولاى ١٩٢٦ م/ تير ١٣٠٤ (صفحات ٢٠٤ تا ٢٣٥) در لندن منتشر گرديد. (رابينو، ديپلماتها و نمايندگان كنسولهاى ...، ص ١٢٢؛ فاتح پنجاه سال نفت ايران، صص ٢٥٨، ٢٥٧ و ٤٢٥).

(١١). روزنامه شفق سرخ، شم ٣١، ص ٢.

(١٢). روزنامه اتحاد، شم ١٧٥، ص ٣.

(١٣). همان‌جا.

(١٤). روزنامه شفق سرخ، شم ٣٢، ص ٣.