فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٦١ - ب - قتل شبه عمد

صورت اوّل: قاتل قصد- حادثه- كشتن طرف را داشته باشد، و ابزارى كه بكار مى‌برد- ايجاد كننده حادثه- كشنده باشد هرچند به ندرت.

صورت دوّم: كارى كه قالباً- ايجاد كننده حادثه- كشنده است، در قبال ديگرى انجام دهد، هر چند در اين فرض اخير قصد كشتن او را نداشته باشد؛ و در حقيقت مناط در قتل عمد، صدق عرفى است پس اگر كسى را پى در پى با عصا بزند تا بميرد مرتكب قتل عمدى شده هرچند كه قصد قتل او را نداشته باشد، و نيز اگر او را درجايى حبس كند و آب و نان ندهد براى مدتى كه معمولًا كسى تاب تحمل آن را ندارد، و يا تير به طرف كسى شليك كند مرتكب قتل عمدى شده، هرچند كه قصد قتل نداشته باشد.

ب- قتل شبه عمد:

٩- قتل شبه عمد، عبارت است از اينكه فاعل، فعلى راكه غالباً ايجاد كننده حادثه نيست بدون قصد آن حادثه انجام دهد؛ لكن اتّفاقاً حادثه ايجاد كند، مثلًا شخص كارى كه غالباً كشنده نيست بدون قصد كشتن نسبت به كسى انجام دهد، نظير اينك كودك را به منظور تاديب يك تازيانه بزند تصادفاً همان زدن سبب مرگ او شود، و از همين باب است معالجات اطّباء كه معالجه به مباشرت طبيب صورت بگيرد، و تصادفاً سبب مرگ بيمار شود، يا كسى در ختنه كردن شخصى آلت او را اتّفاقاً بيش از حدّ لازم ببرد و منجر به قتل مختون شود.

١٠- مواردى كه جانى، هم قصد كشتن داشته و هم عملى كه غالباً كشنده است انجام داده، و لكن در تطبيق خطا نموده، ملحق به شبه عمد است، مثلًا كسى شخصى را عمداً به قتل برساند، به اعتقاد اينكه همان كسى است كه حاكم خونش را هدر و كشتنش را واجب كرده، يا به اعتقاد اينكه قاتلِ پسر او همين شخص است و به عنوان قصاص از خون فرزندش او را به قتل برساند، بعد معلوم شود كه مقتول مهدور الدم و يا قاتل فرزندش نبوده، يا به اعتقاد اينكه حيوان روبرو آهو است تيرى بيندازد بعد معلوم شود كه آهو نبوده بلكه انسان بوده است، در اين گونه موارد با اينكه قتل عمدى بوده ولى ملحق به شبه عمد است.