فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٤٠٥ - ديه مربوط استخوانهابطور كلى

بنابر اقوى همان ديه را بايد بپردازد.

ديه بعصوص:

بعصوص يا استخوان واقع در زير لگن خاصره است و يا عصعص است بر وزن بلبل كه عبارت است از استخوانى كه دم حيوانات دم‌دار بر روى آن مى‌رويد؛ يا استخوان نازكى است كه دور حلقه دبر را گرفته است.

١٩٢- اگر در جنايتى بعصوص شخصى طورى بشكند كه مجنى عليه قادر به ضبط مدفوع خود نباشد، ديه كامله بايد بدهد؛ و چنانچه قادر به ضبط مدفوع باشد ولى قادر بر نگهدارى باد روده‌اش نباشد ظاهراً حكومت است.

ديه عجان:

١٩٣- فاصله بين بيضه‌ها و مخرج غائط عجان نام دارد، و اگر جنايتى به عجان كسى وارد آيد كه او نتواند بول و غائط خود را نگه‌دارد، بايد جانى ديه كامله به او بدهد و اگر مجنى عليه تنها قادر بر نگهدارى يكى از بول يا غائط باشد، بعيد نيست ديه كامله واجب باشد هرچند أحوط آن است كه طرفين با هم مصالحه كنند؛ و نيز احتمال هم هست كه در اين فرض، حكومت باشد؛ و اگر جانى به جاى ديگر مجنى عليه آسيبى بزند كه ماسكه بول و غائط او را از بين ببرد، ظاهراً بايد ديه كامله بپردازد و اگر تنها يك ماسكه از بين برود، نيز ديه كامله بايد بدهد.

ديه مربوطِ استخوان‌هابطور كلّى:

١٩٤- بنابر مشهور هر عضوى كه از ناحيه شرع، ديه جنايت آن معيّن شده، اگر استخوان آن عضو بشكند، ديه‌اش يك پنجم ديه همان عضو است، و اگر آن استخوان با شكسته‌بندى بى‌عيب شود، ديه‌اش چهار پنجم شكسته آن است، و ديه عضوى كه گوشت آن عضو تا استخوان پاره شده، ولى به استخوان آسيب نرسيده، يك چهارم ديه شكستن استخوان آن است، و اگر در جنايتى استخوان عضوى خُرد شود و بهبودى نيابد،