فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٦٢ - ششم - مقدار ديه قتل زن آزاد مسلمان و جنايات بر عضو

را بكشد؛ لكن جنايت بر عضو و كشتن اقارب و ارتكاب قتل در مدينه طيبه و سائر مشاهد مشرفه، حكم ماه‌هاى حرام و مكه مكرمه را ندارد، و نيز اگر كسى از داخل حرم چيزى به سوى فردى كه خارج حرم است، بيندازد و او را بكشد، يا كسى را كه داخل حلّ است هدف بگيرد و مجروح كند و او به داخل حرم برود و آنجا بميرد، يا داخل حرم كسى را هدف قرار دهد و مجروح كند و او به خارج حرم برود بعد بميرد در هر يك از اين صور قتل داراى حكم مذكور نيست و چيزى اضافه بر يك ديه به ذمه قاتل نمى‌آيد.

ششم- مقدار ديه قتل زن آزاد مسلمان و جنايات بر عضو:

٢٣- آن مقدار ديه در شش صنف كه ذكر شد، ديه قتل مرد مسلمان است و مقدار ديه قتل زن آزاد مسلمان در همه اصناف شش‌گانه‌اى كه گفته شد نصف است يعنى پنجاه شتر يا صد گاو يا پانصد گوسفند يا صد حلّه يا پانصد دينار يا پنج هزار درهم است.

٢٤- جنايات كمتر از قتل يعنى جنايت بر عضو تا زمانى كه ديه زن به يك سوم ديه مرد نرسيده با هم برابرند، و همينكه به ثلث خون‌بها برسد، ديه زن نصف ديه مرد مى‌شود، بنابر اين اگر مردى جنايت بر عضو زنى وارد آورد كه ديه آن كمتر از سى و سه شتر يا كمتر از يك سوم اصناف ديگر باشد ديه‌اش با ديه مرد برابر است، و اگر زن جنايت بر عضو مردى وارد آورد و مرد بخواهد جانى را قصاص كند چيزى به عنوان ردّ به او بدهكار نمى‌شود؛ ولى اگر جنايتى بر او وارد آورد كه ديه آن بيش از اين مقدار باشد، نصف ديه همان عضو مرد را بايد به او بدهد، پس اگر مثلًا كسى قسمتى از نرمه گوش زن يا مردى را قطع كند ديه آن دو فرقى با هم ندارند، بايد آنچه قطع شده با همه نرمه مقايسه شود و به همان نسبت از ثلث خون‌بها يعنى سى و سه شتر به آن حساب بپردازد؛ و اما اگر جانى مرد باشد و زن بخواهد همه نرمه گوش جانى را قطع كند بايد نصف سى و سه شتر را به آن مرد ردّ كند؛ ولى اگر جانى زن باشد و مرد بخواهد قصاص كند چيزى به او به عنوان ردّ بدهكار نمى‌شود، و خنثاى مشكل ملحق به زن نيست‌