فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٣٣ - * سوم - شروط مربوط به قصاص اعضاء آدمى *

١٩٧- در قصاص شكافتن سر شرط است كه مجنّى عليه سر جانى را از نظر طول و عرض به همان مقدارى بشكافد كه جانى شكافته، و امّا از نظر عميق بودن و كم عمق بودن زخم بعضى گفته‌اند لازم نيست برابر هم باشند آنچه معتبر است عنوان شكافتگى سر است همينكه صادق باشد كافى است؛ لكن اين سخن مورد تأمل و اشكال است و وجه صحيح اين است كه تاجايى كه ممكن است از اين نظر هم مساوى باشد، و اگر زيادتر از زخم جانى باشد صاحب قصاص بايد ارش جنايت را بدهد، و اگر قصاص جز به كمتر از شكافتگى وى ممكن نباشد بعيد نيست بگوييم جانى بايد نسبت به مقدار زايد ارش بدهد هرچند اين نيز محل تأمل است، اين گفتار درباره زخمى بود كه به عنوان حارصه‌[١] و داميه‌[٢] و متلاحمه‌[٣] بر آن صادق باشد؛ و امّا در مورد سمحاق‌[٤] و موضحه‌[٥] ظاهر اين است كه برابرى زخم مجنّى عليه با زخم جانى از نظر عمق معتبر نيست در نتيجه يك انسان لاغر و كم گوشت مى‌تواند از جانى پرگوشت خود قصاص بگيرد بطورى كه اگر زخمى كه جانى بر او وارد آورده سمحاق بوده، زخمى هم كه او وارد مى‌آورد عنوان سمحاق بر آن صادق باشد يا اگر از او موضحه بوده بر جانى نيز موضحه بنامند.

[١] ( ١- ٢- ٣- ٤- ٥)- توضيح اين كلمات در همين جلد، بخش« ديات» بيان شده است.

[٢] ( ١- ٢- ٣- ٤- ٥)- توضيح اين كلمات در همين جلد، بخش« ديات» بيان شده است.

[٣] ( ١- ٢- ٣- ٤- ٥)- توضيح اين كلمات در همين جلد، بخش« ديات» بيان شده است.

[٤] ( ١- ٢- ٣- ٤- ٥)- توضيح اين كلمات در همين جلد، بخش« ديات» بيان شده است.

[٥] ( ١- ٢- ٣- ٤- ٥)- توضيح اين كلمات در همين جلد، بخش« ديات» بيان شده است.