مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٠٠
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٨٠٠
هرگز عبادت کننده معبود من نخواهید بود.
درواقع میگوید این گونه عبادت، عبادت نیست. گیرم پیغمبر قبول میکرد ـ العیاذ بالله ـ که آنها بیایند یک سال بتها را عبادت کنند یک سال خدا را؛ آیا آن یک سالی که خدا را عبادت میکردند واقعا عبادت خدا بود؟ بدیهی است که خیر؛ خدا که شریک نمیپذیرد. در شریک نپذیرفتن، فرق نمیکند که شما نیمی از این عبادت بالخصوص را برای بت قرار بدهید و نیمی را برای خدا، مجموعا برای خدا و بت باشد، این نوعی شرک است، یا همهاش برای بت باشد، باز هم شرک است؛ عبادت امروز برای بت باشد عبادت فردا برای خدا، باز هم شرک است. آن عبادت فردا عبادت خدا نیست. آن کسی که امروز میآید به خیال خودش خدا را عبادت کند که فردا برود بتها را عبادت کند، همان عبادت امروزش هم عبادت خدا نیست.
فرمود: لا اَعْبُدُ ما تَعْبُدونَ من عبادت نمیکنم آنچه را که شما عبادت میکنید، من هرگز تن به چنین پیشنهادی نمیدهم، محال و ممتنع است که من آنچه را شما عبادت میکنید عبادت کنم. شما هم که مدعی هستید که به تناوب خدای من را پرستش کنید، دروغ میگویید؛ یعنی اینچنین پرستشی، پرستش نیست. بار دیگر میفرماید: وَ لا اَنـَا عابِدٌ ما عَبَدْتُمْ. بار اول فرمود من عبادت نمیکنم معبودهای شما را، بار دوم به این صورت میگوید: من هرگز پرستنده نیستم آن چیزی را که شما پرستش کردهاید. اول به صورت جمله فعلیه است: «پرستش نمیکنم آنچه را که شما پرستش میکنید»، بعد آیهای است که اولش را به صورت جمله اسمیه آورده دوم را به صورت فعل ماضی: «و من هرگز پرستنده نیستم آنچه را که شما پرستش کردهاید». اول میگوید «من این کار را نمیکنم»، دوم میگوید «من فاعل چنین کاری نیستم»؛ در واقع میخواهد بگوید محال است چنین چیزی که من پرستش کنم آنچه را که شما پرستش کردهاید. بار دیگر درباره آنها جمله را تکرار میکند: و شما هم هرگز پرستنده نخواهید بود معبود من را.
آیا تکرار است؟
اینجا جملهها به حسب ظاهر تقریبا تکرار شده است؛ آیا تکرار واقعی هم هست؟ اول میگوید : لااَعْبُدُ ما تَعْبُدونَ من عبادت نمیکنم چیزی (یا چیزهایی) را که شما عبادت میکنید. وَ لا اَنْتُمْ عابِدونَ ما اَعْبُدُ شما هم عبادت کننده نیستید آنچه را که من عبادت میکنم. بعد همان «لا اَعْبُدُ ما تَعْبُدونَ» به این صورت تکرار شده : وَ لا اَنـَا عابِدٌ ما عَبَدْتُمْ.آن جمله «وَ لا اَنْتُمْ عابِدونَ ما اَعْبُدُ» نیز عینا تکرار شده.
بعضی گفتهاند صرفا تکرار و منظور تأکید است. قرآن در بسیاری از موارد روش تأکید و تکرار را به کار میبرد؛ یعنی یک جمله را مکرر بیان میکند برای اینکه میخواهد بیش از آنچه که