ما چه خوشمان بیاید و چه خوشمان نیاید، چه با ذائقه‌مان جور در بیاید و چه جور درنیاید[١] ، بدون شک اهمّ مسائل در قرآن توجه به قیامت است و این که انسان بداند چنین آینده‌ای وجود دارد.

گاهی به این صورت است که آینده‌ای به هر حال می‌آید، من بدانم یا ندانم تأثیری در قضیه ندارد؛ مثل این که به انسان بگویند: در آخر کار، موی تو سفید می‌شود. اینجا به هر حال موی من سفید می‌شود و من در سفید شدنش نقشی ندارم. ولی گاهی مسئله به گونه دیگری است، یعنی چگونگی و کیفیت آن آینده به وضع حاضر بستگی دارد، و این خیلی مهم است. ]قیامت به صورت دوم است.[ به همین جهت است که توجه دادنِ انسان به قیامت و بقا ]ضرورت پیدا می‌کند[[٢] و باز روی همین جهت است که قرآن وقتی می‌خواهد راجع به قیامت سخنی بگوید آنچنان برایش مقدمه‌چینی می‌کند که خوب در ذهنها نقش ببندد.

حال با توجه به مقدمه‌ای که ذکر کردیم، به بیان آیات می‌پردازیم. اگر کسی به زبان عربی آشنا باشد و آهنگ آیات اول این سوره را درست درک کند، می‌فهمد که چقدر این آیات کوبنده و مؤثر است[٣] ! فراز اول آیات این سوره، خلاصه مطلبی که می‌خواهد بگوید این است که زمانی خواهد رسید که انسان می‌فهمد چه چیزی احضار کرده و پیش فرستاده است و چه چیزی گرد آورده و جمع کرده است، روزی فرا می‌رسد که در آن روز انسان تازه می‌فهمد که عجب! اینها همه را من حاضر کرده‌ام؟! اینها همه ساخته من است؟! اینها همه پرداخته من است؟!

اصل این مطلب در آیه چهاردهم بیان می‌شود، ولی در آیات قبل برای آن، مقدمات کوبنده عجیبی ذکر می‌کند که بعضی از آنها مربوط به اشراط الساعة (یعنی مقدمات قیامت) است و بعضی به خود قیامت مربوط می‌شود (البته در بعضی از آن مقدمات هم نکات خاصی هست که مربوط به قیامت است).

مقدمات قیامت

چنین شروع می‌کند: اِذَا الشَّمْسُ کوِّرَتْ. آنگاه که خورشید با این عظمت، در هم پیچیده می‌شود،

[١] . قرآن خودش را با ذائقه ما تطبیق نمی‌دهد، ما باید خودمان را با ذائقه قرآن تطبیق دهیم.

[٢] . پیغمبر اكرم فرمود: خُلِقْتُمْ لِلْبَقاءِ لا لِلْفَناءِ. یعنی شما برای جاودانگی و باقی‌ماندن آفریده شده‌اید، نه برای فناشدن و نیست شدن.

[٣] . از سوره‌هایی است كه عبدالباسط خیلی عالی و زیبا قرائت كرده و نوارش هم خیلی پخش شده. انصافا همخیلی عالی و زیباست، یعنی آهنگ آن با معنای آیات خیلی متناسب است.