این بود که پیغمبر اکرم به شدت با بعضی از اصحابش که می‌دید در بعضی مسائل افراط می‌کنند مبارزه کرد، فرمود: رَهبانیت از دین من نیست، دین من چنین دینی نیست. و اینهاست که منطق اسلام را یک منطق معقول و قابل دفاع می‌کند. شهوت‌پرستی یعنی دنبال شهوت رفتن که ملازم باشد با خدا را فراموش کردن. هرچه که سبب فراموشی خدا و مسئولیت الهی بشود بد است. شهوت‌پرستی یعنی کاری که سبب از بین رفتن حقوق دیگران بشود، چون وقتی انسان خودش را وقف شهوات کرد دیگر حقوق دیگران را رعایت نمی‌کند. حالا اگر انسان بخورد و بیاشامد ولی این خوردن و آشامیدن نه یک لحظه او را از خدا غافل کند و نه سبب کوچکترین قصوری در انجام وظایف اخلاقی و اجتماعی‌اش بشود یک ذره هم بد نیست.

یک سؤال و پاسخ آن

به همین جهت عده‌ای می‌گویند چرا قرآن به نعمتهای جسمانی آخرت (بهشت، باغهای بهشتی، انگورهای بهشتی، فواکه بهشتی، مرغهای بهشتی، حورالعین، جامهای بهشتی) این همه تکیه می‌کند؟ اینها که یک چیزهای پست دنیایی است، در آخرت که نباید امور پست دنیایی وجود داشته باشد[١] .

جواب این است که چرا پست باشد؟ پستی‌اش از مانع شدنش پیدا می‌شود. در دنیا اگر اینها پست شمرده شود، آنجا پست شمرده می‌شود که مانع باشد. در آخرت این منع وجود ندارد، زیرا آنجا تکلیفی در کار نیست. بعلاوه انسانهای بهشتی متقیانند یعنی کسانی هستند که در دنیا از حد شهوت‌پرستی بالاتر رفته‌اند، شهوت‌پرستی را دور ریخته‌اند، انسانهای حق‌پرست شده‌اند و با ملکات حق‌پرستی به آن دنیا می‌روند، خداپرستی جزو جوهر ذات آنها شده است. برای آنها شهوات جسمانی آن معنی شهوت‌پرستی را که در دنیا دارد که آدم را از خدا غافل می‌کند ندارد. و لهذا در آن آیه خواندیم که وُجوهٌ یوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ. اِلی رَبِّها ناظِرَةٌ[٢] . می‌فرماید چهره‌های اهل بهشت خرّم است و تنها و تنها به خدای خود نگاه می‌کنند یعنی تنها و تنها خدای خود را می‌بینند و بس. گفتیم مفسرین می‌گویند که چطور اهل بهشت فقط و فقط خدا را می‌بینند؛ پس این نعمتهای بهشتی

[١] . قبل از بیان پاسخ لازم است این نكته را ـ كه مكرر عرض كرده‌ایم ـ بیان كنیم. ما در عین اینكه اعتقاد داریمـهمین طور كه در ظاهر لفظ قرآن آمده است ـ كه ظواهر این نعمتها نعمتهای جسمانی است، در عین حال بهاین نكته هم توجه داریم كه نعمتهای بهشتی با الفاظ دنیایی كاملا قابل بیان نیست، یعنی اگر آن تعبیرات گفتهمی‌شود، اینها نمونه‌ای از آن است نه اینكه بخواهیم آخرت را صددرصد تشبیه به دنیا كنیم كه اگر گفتند آنجا باغاست یعنی باغی مثل همین باغهای دنیا؛ اگر گفتند انگور، یعنی انگوری نظیر همین انگورها؛ اگر گفتند جام، یعنیجامی نظیر همین جامها.

[٢] . قیامة / ٢٢ و ٢٣.