انتقال‌ها یک نوع تصفیه و پاک می‌شود و دو مرتبه برمی‌گردد، بسیاری از نقل و انتقال‌ها به وسیله همین هوا صورت می‌گیرد. در آیه‌ای از آیات قرآن است که: وَ اَرْسَلْنَا الرِّیاحَ لَواقِحَ[١] ما بادها را فرستاده‌ایم در حالی که لاقح (تلقیح‌کننده) هستند، یعنی تخم گیاهان را از جایی به جایی منتقل می‌کنند و سبب روییدن گیاهها و درختها می‌شوند؛ یعنی این خودش یک عمل طبیعی برای گیاهان است و اثر فوق‌العاده‌ای برای گیاهان دارد. از همه اینها بالاتر باران است. باران خودش معلول حرکت بادهاست. در قرآن مکرر اشاره و تصریح می‌کند به مسئله خاصیت بادها از نظر حرکت دادن ابرها و منتقل کردن ابرها از جایی به جایی. اگر هوا ساکن می‌بود، هر لکه ابر در هر جای دنیا که بود برای ابد در همان جا ساکن بود و هر نقطه‌ای که لکه ابر نمی‌داشت و خالی از ابر بود، برای همیشه به همان حال بود. این بادها هستند که فَتُثیرُ سَحابآ فَیبْسُطُهُ فِی السَّماءِ کیفَ یشاءُ[٢] ابرها را اثاره می‌کنند، انقلاب در ابرها ایجاد می‌کنند و ابرها را هر جا که خدا بخواهد پهن می‌کنند، از اینجا به آنجا می‌برند و از آنجا به جای دیگر. مسئله باد، هوای متحرک و به عبارت دیگر تحرّک هوا، خود یک حقیقتی است. بسیاری از عذابها که در امتهای گذشته آمده است به وسیله همین بادها بوده است.

بعضی از مفسرین گفته‌اند مقصود از این مرسلات (فرستاده شده‌ها) همین بادهاست. آنها با توجه به همین که در بسیاری آیات دیگر راجع به فرستادن باد و خاصیتها و اثرهای باد اشاره شده است چنین گفته‌اند.

اشکالی که به حرف اینها کرده‌اند این است که این دو جمله اول را می‌توان به باد حمل کرد ولی جمله‌های بعد با باد سازگاری ندارد: وَ النّاشِراتِ نَشْرآ. فَالْفارِقاتِ فَرْقآ. فَالْـمُلْقیاتِ ذِکرآ. جمله «اینها یک ناشر و پخش‌کننده هستند» نیز برای باد درست است، اما بعد می‌فرماید : پخش‌کنندگانی که حق و باطل را از یکدیگر جدا می‌کنند و ذکر[٣] را به بشر القاء می‌کنند. اینها با باد سازگاری ندارد.

٢. ملائکه

بعضی دیگر گفته‌اند که مقصود در همه اینها ملائکه هستند، آن قوا و نیروهای غیبی که به اذن پروردگار مدبّر عالم‌اند. مقصود از «مُرْسَلاتِ عُرْفآ، عاصِفاتِ عَصْفآ، ناشِراتِ نَشْرآ، فارِقاتِ فَرْقآ، مُلْقِیاتِ ذِکرآ» همه، فرشتگانند، یعنی سوگند به فرشتگانی که پی‌درپی فرستاده می‌شوند یا

[١] . حجر / ٢٢.

[٢] . روم / ٤٨.

[٣] . گفتیم آیات قرآن از آن جهت كه سبب تنبّه و بیداری است ذكر نامیده شده است.