مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٩٠
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص:٧٩٠
خیلی کوشش کردند لااقل مثل سوره کوثر یعنی سه آیه کوچک و چهار جمله سر هم کنند و نتوانستند.
اِنّا اَعْطَیناک الْکوْثَرَ. اول ما باید مفاد و شأن نزول این آیه را عرض کنیم. این آیه ـ که مخاطب آن پیغمبر اکرم است ـ تذکار به پیغمبر است و به همه مردم دیگر که خداوند چه نعمت افزایندهای به پیغمبر اکرم داده است و پیامبر را امر میکند به شکرگزاری نعمت افزاینده الهی و بعد میگوید دشمن تو چنین است.
ارزش پسر در زندگی قبیلهای
مردم عرب زمان جاهلیت مانند اغلب مردم ایلی و قبیلهای برای فرزند، آنهم فرزند ذکور، اهمیت فراوانی قائل بودند. اختصاص به مردم عرب نداشت و مطلقا در زندگی قبیلهای و ایلی که هر قبیلهای خودش باید از خودش حمایت کند پسر ارزش زیادی داشت؛ چون همیشه پسر بوده است که میتوانسته اسلحه به دست بگیرد و از خانواده و قبیله حمایت کند. در وقتی که زندگی صورت قومی و کشوری پیدا کند، مثل زندگیهای امروز، افراد خانواده نیاز ندارند که هر خانواده یا فامیلی خودش سلاح به دست بگیرد و از خودش حمایت کند؛ کشور اجمالا ارتش دارد. ممکن است احیانا تمام افراد یک خانواده ارتشی باشند و هیچ کدام از افراد یک خانواده دیگر ارتشی نباشند. ولی در گذشته هر قبیلهای باید خودش از خودش حمایت میکرد و لهذا خوشا به حال قبیله و خانوادهای که پسر داشت و بدا به حال قبیله و خانوادهای که از پسر محروم بود. از پسر که محروم بودند از نیرو محروم بودند. درست مثل حالا که در کشورهای امروز هر کشوری که بمب اتم دارد قویترین کشورهاست، هر خانواده و قبیلهای که پسر داشت اسلحه روز و بمب اتم وقت را داشت و آن که نداشت نیروی دفاعی نداشت.
سهم زن در تکوین فرزند
بعلاوه، دختر در زمان قدیم فوقالعاده تحقیر میشد. اصلا دختر را انسان نمیدانستند. اولاد دختر یعنی نوههای دختری را اولاد خودشان نمیدانستند، میگفتند اینها اولاد فامیل شوهرند نه اولاد دختر. یعنی اگر کسی ده تا دختر هم داشت میگفت اولاد این دخترها که بچههای من نیستند، بچههای فامیل شوهرهای خودشان هستند؛ چون این جور فکر میکردند که: زن حکم ظرف و حکم زمین را دارد. زراعت مال بذر است یا مال زمین؟ زراعت مال صاحب بذر است نه صاحب زمین. صاحب زمین، زراعت و بذر در زمین او رشد کرده، به او مربوط نیست. این جور خیال میکردند که بچه فقط از نطفه مرد به وجود میآید؛ نطفه مرد در رحم زن ریخته میشود، کار زن