مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٩٥
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٦٩٥
دارد و هم وجود ملکوتی و ماورائی.
شب قدر بهتر است از هزار ماه
قرآن به طور اجمال و سربسته این مطلب را برای ما بیان کرده: «قرآن را در شب قدر نازل کردیم و تو چه میدانی شب قدر چیست!». این «تو چه میدانی!» البته خطاب به پیغمبر است، ولی مثل خیلی از خطابهای دیگر مقصود، مردم است. یعنی انسان چه میداند که شب قدر چیست! حال، چه چیزی از این یک شب بهتر است از هزار ماه؟ ارزش عبادتش. برای ما هم ارزش عبادتش بیشتر است از هزار ماهی که در آن، شب قدر نباشد. ما در نماز میخوانیم: «اِیاک نَعْبُدُ وَ اِیاک نَسْتَعینُ». عبادت وقتی با حالت جمعی باشد بیشتر بالا میرود. وقتی روحهای دیگر حالت عِلوی پیدا کردهاند، بر روحهای تاریک مثل روحهای ما هم اثر میگذارد. اینکه سحرها برای عبادت بهتر است و روح انسان در سحر برای عبادت آمادهتر است و بیشتر حضور قلب دارد، یک مقدار برای این است که در آن وقت پاکانی و روحهای بزرگ و قویی هستند (قدر متیقّنش وجود مقدس حضرت حجت) که در حال عبادتند. امروز درباره عالم ماده ثابت شده که وقتی کسی فکر میکند موج فکریاش به آن سر دنیا میرسد، تا چه رسد به امواج روحی، که ما نمیتوانیم درک کنیم. شعاع روح آنها بر دیگران هم اثر میگذارد.
حال اگر شب شب قدر باشد، شبی باشد که امام در چنین هیجانی و در چنین حالت قربی است و جوّ روحی عالم به گونهای است که درهای زمین و آسمان به روی یکدیگر باز شده، در آن شب افرادی مثل ما هم اگر ولو ذرهای هماهنگی نشان بدهیم، فیضی که میتوانیم ببریم برابر است با هزار سال شب دیگر که بخواهیم عبادت کنیم؛ یعنی آن جوّ روحی که در آن شب به وجود میآید آنقدر بالابرنده است و برای احیاء و زنده داشتن شب مناسب است که برتری دارد بر هزار ماهی که شبهای سادهای داشته باشد و این وضع در آن شبها وجود نداشته باشد.
پس ما از قرآن این قدر میفهمیم که ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم. نمیدانی شب قدر چه شبی است! از هزار ماه بالاتر است. مفسرین گفتهاند «هزار ماه» به عنوان تکثیر است، نه اینکه هزار و یک ماه بهتر باشد ]از این شب.[ یعنی کثرت شبها هرگز به پای این شب نمیرسد، هزار ماه را هم اگر حساب کنید به این شب نمیرسد، چرا؟ مگر در این شب چه خبر است؟ تَنَزَّلُ الْمَلائِکةُ وَ الرّوحُ فیها.
روح
روح در قرآن حقیقتی است مافوق ملائکه. از امیرالمؤمنین علی (ع) در مورد روح سؤال کردند،