مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٨ - آشنایی با قرآن (١٢)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٣٧٨
تفسیر سوره عبـس
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم
فَلْینْظُرِ الاِْنْسانُ اِلی طَعامِهِ. اَنّا صَبَبْنَا الْماءَ صَبّآ. ثُمَّ شَقَقْنَا الاَْرْضَ شَقّآ. فَاَنْبَتْنا فیها حَبّآ. وَ عِنَبآ وَ قَضْبآ. وَ زَیتونآ وَ نَخْلا. وَ حَدائِقَ غُلْبآ. وَ فاکهَةً وَ اَبّآ. مَتاعآ لَکمْ وَ لاَِنْعامِکمْ[١] .
در جلسه پیش راجع به آیه کریمه فَلْینْظُرِ الاِْنْسانُ اِلی طَعامِهِ مقداری توضیح دادیم. عرض کردیم که ظاهر این آیه به حسب سیاق (چه به آیات قبل از آن نگاه کنیم و چه به آیات بعد) دعوت به نظر و تفکر در اموری است که مایه تعیش و تغذیه انسان است. آیات بعد بیان میکند که مجموع جریانهایی از قبیل ریزش باران و آمادگی خاص زمین و روییدن انواع گیاهها، سبزیها، میوهها و غذاها، با خلقت انسان رابطه دارد یعنی نمایانگر یک تدبیر عمومی در کار عالم است، و از همه اینها این نتیجه گرفته میشود که خلقت انسان عبث نیست و انسان به خود واگذاشتهشده نیست. پس اعمال و کردارهای انسان نهایت و پایانی دارد و انسان به نتیجه اعمال خوب و بد خود میرسد.
ولی در روایات ما برای آیه فَلْینْظُرِ الاِْنْسانُ اِلی طَعامِهِ معنی دیگری هم ذکر کردهاند که البته این معنی دوم با معنی اول متضاد نیست.
[١] . عبس / ٢٤ ـ ٣٢.