موسی از طرف خدا مأمور می‌شود اول مثل یک واعظ و اندرزگو با فرعون حرف بزند، مخصوصآ تأکید می‌شود با زبان نرم ملایم لین: فَقولا لَهُ قَوْلا لَینآ لَعَلَّهُ یتَذَکرُ اَوْ یخْشی. ولی به جای اینکه آب موعظه موسی آتش طغیان فرعون را خاموش کند این آتش شعله‌ورتر می‌شود. حالا وقتی که این آتش شعله‌ورتر شد تکلیف موسی چیست؟ آیا بگوید حالا که نمی‌شود، رها کنیم، ما کارمان فقط موعظه کردن بود و غیر از موعظه کردن از ما کاری ساخته نیست؟ نه، همین موسی با همین عصای خودش به جنگ فرعون می‌آید و تخت فرعون را در نهایت امر واژگون می‌کند. لذا فرمود : فَکذَّبَ وَ عَصی. موسی را تکذیب کرد و عصیان ورزید. می‌خواهد بگوید تکذیبش نه تکذیب از روی عقیده بود، از روی منفعت‌پرستی خودش بود. ثُمَّ اَدْبَرَ یسْعی. بعد پشت کرد، کوشش می‌کرد چکار بکند که این ندای موسی را خاموش کند که در کس دیگر اثر نکند. فَحَشَرَ فَنادی. مردم را جمع کرد و فریاد کرد: اَنـَا رَبُّکمُ الاَْعْلی. من آن مُطاع بزرگ و خداوندگار بزرگ شما هستم، بالای امر من امری نیست، یک وقت سخنی از یک ربّی، از یک خدایی که خدایی چنین گفته است، گفته نشود، آن خدایی که امر و نهی می‌کند فقط من هستم و من، و بالاتر از من قدرتی نیست.

فَاَخَذَهُ اللهُ نَکالَ الاْخِرَةِ وَ الاُْولی. خدا او را به نکال، یعنی به یک عقوبتی که اثرش ظاهر بشود، نه تنها عقوبت دنیایی و نه تنها عقوبت اخروی، او را هم به عقوبت دنیوی گرفت هم به عقوبت اخروی. عقوبت اخروی‌اش که معلوم است، عقوبت دنیوی‌اش هم همین بود که بعد در قضیه درگیری با موسی کارش به آنجا کشید که در دریا غرق شد.

اِنَّ فی ذلِک لَعِبْرَةً لِمَنْ یخْشی. قرآن می‌فرماید: در این داستان فرعون عبرت و پندآموزی است. کلمه «عبرت» یک کلمه خیلی لطیف و پرمعنایی است. در اصطلاحات فارسی هم آمده است، می‌گویند از فلان قضیه عبرت بگیر، من از چه عبرت گرفتم، چرا عبرت نمی‌گیری؟ این «عبرت» چیست؟ عبرت از همان ماده عبور است. گاهی انسان قضیه‌ای را می‌بیند ولی روی همان قضیه توقف می‌کند یعنی از آن درس نمی‌آموزد. پس او عبرت نگرفته، از این عبور نکرده، درسی نیاموخته. ولی یک وقت انسان یک چیزی که می‌بیند فورآ از آن یک درس می‌آموزد، فکرش به جای دیگر می‌رود، یک نتیجه از آن می‌گیرد، یعنی از این مقدمه عبور می‌کند به نتیجه. این یعنی عبرت. قرآن می‌گوید از این داستان عبرت بگیرید یعنی درس بیاموزید، درس منفی از کارهای فرعون و درس مثبت از کارهای موسی. فرعون چه کرد شما آنچنان نباشید، موسی چه کرد شما آنچنان باشید.