در باب قیامت، آنچه برای ما مفید است چیست؟ این است که: وَ اَنَّ السّاعَةَ اتِیةٌ لا رَیبَ فیها[١] قیامت، آینده است بدون شک. اما اینکه تاریخ و زمانش کی خواهد بود، دانستن و ندانستنش به حال ما فایده ندارد. لهذا قرآن به جای اینکه یک سؤال بی معنی و پوچ را جواب بدهد، جوابی می‌دهد که جواب واقعی آن سؤال نیست. یسْئَلُ اَیانَ یوْمُ الْقِیمَةِ. می گویید کی؟ ما می‌گوییم کی، ولی نه کی تقویمی: آنجا که چشم از دیدار خیره می‌شود ؛ همین انسانی که امروز سؤال می‌کند، وقتی که مواجه می‌شود، آنچنان حالت تحیر و اضطراب به او دست می‌دهد که این چشمش پلک نمی‌زند. آنجا که این ماه نور خودش را از دست می‌دهد. آنجا که خورشید و ماه از مدارهای خودشان خارج می‌شوند و در یک جا گرد می‌آیند. آنگاه که انسان دنبال پناهگاه می‌گردد : اَینَ الْـمَفَرُّ به کجا می‌شود پناه برد؟! آنجا که انسان می‌گوید: «به کجا می‌شود پناه برد» ولی پناهگاهی نیست؛ جز قرارگاه حق، جز در بارگاه پروردگار باراندازی وجود ندارد. تمام اسباب منقطع و بریده می‌شوند. این است آن چیزی که باید بدانید. اینهاست که باید سؤال کنید.

قرآن همان سؤال را که جواب می‌دهد، آن سؤالی که فرضآ برای آنها درک جواب آن امکان داشته باشد تازه برایشان یک ذره فایده ندارد، مسائلی را طرح می‌کند که دانستن آن برای آنها فایده دارد: پس بدانید چه وضع و چه احوالی در آنجا وجود دارد.

آن وقت در دنبال آن آیات می‌فرماید: ینَبَّؤُا الاِْنْسانُ یوْمَئِذٍ بِما قَدَّمَ وَ اَخَّرَ. می‌گویید قیامت چه وقت است؟ قیامت همان وقتی است که به انسان ]خبر داده می‌شود از آنچه پیش فرستاده و بعد فرستاده است. [قبلاً صحبت انسان بود، عرض کردیم آن انسان انسان کلی بود به اعتبار بعضی افراد که سؤال می‌کنند، اینجا هم که انسان کلی ذکر می‌کند شخص معین در میان نمی‌آورد .

ینَبَّؤُا الاِْنْسانُ یوْمَئِذٍ بِما قَدَّمَ وَ اَخَّرَ. آنچه که باید بدانی این است: روزی که به انسان خبر داده می‌شود و انسان آگاهانیده می‌شود به تمام آنچه جلو فرستاده است و به تمام آنچه بعد فرستاده است.

آیات دیگری ما در قرآن داریم که همین کلمه نَبَأ (خبر دادن) در آن به کار برده شده است: وَ قُلِ اعْمَلوا فَسَیرَی اللهُ عَمَلَکمْ وَ رَسولُهُ وَ الْمُؤْمِنونَ وَ سَتُرَدّونَ اِلی عالِمِ الْغَیبِ وَ الشَّهادَةِ فَینَبِّـئُکمْ بِما کنْتُمْ تَعْمَلونَ[٢] . آنجا که اِلی رَبِّک یوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ، به بارگاه الهی که مردم فرود آمدند، خدای متعال به افراد خبر و اطلاع می‌دهد تمام اعمالی را که در طول عمر مرتکب شده‌اند. اینجا کلمه ینَبَّؤُا آمده. آیا

[١] . حج / ٧.

[٢] .توبه / ١٠٥.