مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٦ - آشنایی با قران (١٠)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ١٥٦
باشد؟ کسی بگوید تاریخ آن را بگو، تاریخ واقعیاش را هم بگویند؛ میگوید به چه دلیل؟ این برای او قابل اثبات نیست.
ثالثاً: اینکه مسئله قیامت قابل تعیین و تقدیر با زمان دنیا باشد از یک فکر کودکانه بر میخیزد؛ یعنی به معنی زمانی دنیایی اصلاً تاریخ ندارد، یک حقیقت مافوق تاریخ است. او روی نادانی خودش خیال میکند که قیامت یک واقعه و یک حادثهای است نظیر و جزء حادثههای دنیایی و همین طوری که حادثههای دنیایی را با تقویم میشود اندازهگیری کرد آن را هم با تقویم میشود اندازه گیری کرد. پس اصلاً خود سؤال پوچ است.
رابعاً ـ که این خود مسئله دیگری است ـ انسان چیزی را باید بپرسد و بداند و دنبال آگاهی و علمی باید برود که در عمل برای او مفید باشد؛ که میدانید این یک مسئلهای است که در اسلام خیلی مطرح است و امروز روی آن خیلی تکیه میکنند: چیزی را بیاموز که در عمل برای تو مفید است. چیزی که در عمل برای انسان مفید نباشد از یک طرف لغو است ولی از یک جنبه دیگر اگر نگاه کنیم مضرّ است یعنی به همان اندازه که ذهن انسان را به خود مشغول میکند انسان را از حقیقت و واقعیت باز میدارد؛ که این خودش یک مسئلهای است که در اسلام زیاد مطرح است و اتفاقاً در میان مردم عکس قضیه مطرح است.
در احادیثی که از پیغمبر اکرم و ائمه روایت شده است زیاد روی این مطلب تکیه شده است که: خُذْ عِلْمَ ما یعْنیک وَ لاتأْخُذْ عِلْمَ ما لا یعْنیک. یعنی همیشه دنبال اطلاع و آگاهی از چیزی برو که به حالت مفید باشد، آنچه که دانستن و ندانستنش برای تو علیالسویه است و آن دانستن اثری برای تو ندارد رهایش کن، دنبال آن نرو، حیفِ وقت و نیرو و استعداد است که صرف این جور چیزها بشود. مثلاً گاهی سؤال میکنند که اسم مادر حضرت موسی چه بوده است؟ بسیار خوب، حالا اسم مادر حضرت موسی هر چه بوده، آیا دانستن و ندانستن آن تأثیری در سعادت ما دارد که اگر بدانیم اسمش چیست یک اثری دارد و اگر ندانیم نه؟ خیر، هیچ تأثیری ندارد. و مثل هزارها اطلاعات بیهوده و پوچ که افراد دنبال کسب آنها میروند در صورتی که یک ذره به حالشان مفید نیست.
انسان باید در مسئله کسب اطلاع، نهایت صرفه جویی را به کار ببرد. قرآن حتی مخصوصاً اِبا میکند از اینکه به سؤالات از مسائلی که خود آن سؤال به حال شخص فایده ندارد جواب بدهد؛ برای اینکه او عادت میکند که دنبال این جور سؤالات برود و لهذا شما میبینید در قرآن هر جا قصه، حکایت، تاریخ نقل میکند، از این جزئیات و خصوصیاتی که دانستن و ندانستن آنها به حال انسان فایدهای ندارد احتراز دارد.