مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٥ - آشنایی با قران (١٠)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ١٥٥
بهانهها را مطرح میکنند. بعد همین گونه افراد که سؤالهایشان جنبه تحقیق ندارد بلکه به صورت اشکالتراشی و بهانهگیری مسئله را طرح میکنند، از جمله میگویند اگر قیامت راست است پس زمان و تاریخش را به ما بگو: یسْئَلُ اَیانَ یوْمُ الْقِیمَةِ.
علل پاسخ خاص قرآن درباره زمان قیامت
قرآن به دلیل اینکه این سؤال جواب ندارد (به معنایی که عرض میکنم) زمان و تاریخ را تعیین نمیکند ولی خصوصیاتی را که در آنجا واقع میشود بیان میکند. زیرا اولاً مسئله قیامت به یک اعتبار که علم الساعة است (اگر در باره آن ما بتوانیم «کی» بگوییم) مطلبی است که در قرآن مکرر آمده است که علمی است که خدا آن علم را پنهان کرده است حتی از انبیاء و اولیاء، یعنی جز ذات حق کسی آن را نمیداند ؛ یعنی جزو اسرار عالم هستی است که حتی به پیغمبران گفته میشود که علم الساعة را بگویید در نزد خداست.
بعلاوه این گونه سؤالها یک سؤالهایی است که جواب ندارد، به معنی اینکه شما جواب صحیحش را هم که بدهید برای طرف قابل اثبات نیست. به عنوان مثال، در بعضی از کتب تاریخ نوشتهاند که امیرالمؤمنین علی(ع) در منبر فرمود: سَلونی قَبْلَ اَنْ تَفْقِدونی قبل از آنکه مرا نیابید هرچه میخواهید از من بپرسید، هرچه بپرسید جواب میدهم. شخصی از پای منبر بلند شد و گفت: اگر تو همه چیز را میدانی بگو عدد این موهای ریش من (یا موهای سر و ریش من) چقدر است؟ فرض کنید که موهای ریش او (یا موهای سر و ریش او) پانزده هزار و چهار صد و نود و شش تا باشد. حالا اگر کسی این عدد را گفت مگر این قابل اثبات است و میشود بیاییم یک نفر را بخوابانیم بعد یکی یکی موی سر و ریش او را بشماریم، ببینیم جور در میآید یا جور در نمیآید.
امیرالمؤمنین جواب دیگری واضح و روشنتر داد، فرمود: این که سؤالی نیست که کسی بخواهد بکند. یک جواب واضح من به تو میدهم و آن اینکه تو یک توله (یعنی یک بچه کوچک) در خانهات داری که عنقریبٍ قاتل فرزند من خواهد بود. به جای یک امری که برای طرف قابل اثبات نیست یعنی اگر انسان بخواهد آن حقیقت را بگوید او میگوید از کجا که این قدر باشد، چیز دیگری در جوابش فرمود که همه مردم بدون اینکه احتیاجی به آن گونه جریانها داشته باشند بعدها به طور روشن قضیه را درک میکنند.
حال فرض کنیم که دانستن علم ساعت از اسرار هم نباشد و فرض کنیم که تاریخِ زمانی و تقویمی دارد یعنی بشود آن را با تقویم دنیایی تعیین کرد. مثلاً بگویند که ]زمان قیامت[ ده میلیون و چهار صد و نود و هشت هزار و هشتصد و شصت و پنج سال و بیست روز و هفت ساعت و ده دقیقه و سه ثانیه دیگر است. از کجا برای این طرف میشود ثابت کرد که واقعاً چنین تاریخی داشته