است که ما میگوییم جعل دو نوع است: جعل بسیط و جعل تألیفی. آیا نمیتوانیم بگوییم که جعل از آن حیث که به وجود تعلق میگیرد یک نوع بیشتر نیست؟ یعنی جعل همیشه جعل وجود است، اما یک وقت وجودی را به وجود دیگری نسبت میدهیم اسمش را میگذاریم «جعل تألیفی» و یک وقت خود آن وجود را درنظر میگیریم، اسمش را میگذاریم «جعل بسیط».

استاد: چطور؟ توضیح بفرمایید.

- مثلا اگر سفیدی را درنظر بگیریم و بگوییم: «جعَل الشیء ابیضاً» در اینجا میگوییم این جعل، جعل تألیفی است؛ ولی در اینجا هم میتوانیم بگوییم که درواقع جعل الشیء است، جعل البیاض است و جعل بسیط است.

استاد: خیر، اینطور نیست. حالا عرض میکنم.

اما راجع به سؤال اول. قبلًا هم گفتیم که گرچه در باب جعل یا درغیر باب جعل میگویند وجود یا نفسی است یا رابط، ولی این صرفاً یک اصطلاح است؛ یعنی اگر اسم «وجود» روی «وجود رابط» میگذاریم این صرفاً اصطلاح است؛ وجود رابط لزوماً از سنخ وجود نیست. درواقع مقصود «رابط» است، که این مطلب را در فصل بعد که درباره وجود رابط و رابطی و نفسی بحث میشود توضیح خواهیم داد. پس این صرفا یک اشتراک لفظی است نه اینکه وقتی گفتیم جعل بر دو قسم است: جعل وجود نفسی و جعل وجود رابط، پس، از اول فرض را بر مجعولیت وجود گرفتهایم. بله، اگر این وجود رابط و وجود نفسی در اینجا صرفاً اصطلاح نمیبود حرف شما درست بود، ولی این صرفاً یک اصطلاح است، که بعداً درباره آن بحث میکنیم.

- یعنی میفرمایید این یک تقسیم بندی نیست که خاص وجود باشد.

استاد: خیر، تقسیم بندیای نیست که خاص وجود باشد. حتی اصالت ماهیتی هم این گونه تعبیر میکند.

و اما سؤال دوم شما. میخواهید بگویید که مثلا جعل الجسم ابیضاً هم باز برمیگردد به یک جعل بسیط و آن جعلِ خود بیاض است. شما میگویید فقط تعبیر فرق میکند والّا چه فرق میکند که ما بگوییم جعل الجسم ابیضاً یا بگوییم جعل البیاض، منتها جعل البیاض للجسم.

- بله، بیاض هم فی حد ذاته یک وجودی است که جعل بسیط میتواند به آن تعلق بگیرد.

استاد: میگویید یک چیزی است که فی حد ذاته جعل بسیط میتواند به آن تعلق بگیرد.

پس همه جعل تألیفیها بازگشتش به جعل بسیط است.

- یعنی اعتبار ماست که این جعل را جعل بسیط مینامیم و آن را جعل تألیفی، و الّا درواقع و نفس الامر دو نوع جعل نداریم.

استاد: یعنی شما میخواهید این را بگویید که درواقع و نفس الامر جعل تألیفیها هم نوعی اعتبار از جعل بسیط است.

- بله.

استاد: نه، اتفاقاً این هم اینطور نیست. مقداری از این بحث در همین جا و مقدار بیشترش در جاهای دیگر و مخصوصاً در مبحث حرکت گفته خواهد شد.