مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٤ - ادامه بحث هفتم

(٥) مباحث مربوط به امکان

ادامه بحث هفتم

بحث درباره این مسأله بود که مناط احتیاج به علت چیست. معلول که نیازمند به علت است چرا نیازمند به علت است؟ اگر فرض کنیم ب معلول و الف علت باشد، ب نیازمند به علتی است (حال الف هم ممکن است به نوبه خود نیازمند به علت دیگری باشد). [چرا ب نیازمند به علت است؟] درمقابل اینکه چرا ب بینیاز از علت نیست؟

این خودش یک مسألهای است. چرا اینهمه معلولها همه نیازمند به علت هستند؟

چرا اساساً بینیاز از علت نیستند؟.

این خود یک مسأله بسیار جالبی است که کمتر مطرح میشود و درمیان فلاسفه هم که مطرح شده است علتش مناقشات متکلمین بوده است که این مسأله را وارد فلسفه کردهاند؛ چون درباب علت و معلول یک وقت مسأله را به این شکل مطرح میکنیم که چرا این معلول وجود دارد؟ میگوییم به دلیل اینکه آن علت وجود دارد.

چرا این آب بخار شد؟ به دلیل اینکه در اینجا فلان مقدار حرارت وجود داشت؛ و همچنین درباره اشیاء دیگر. و یک وقت مسأله را به این شکل مطرح میکنیم که اصلًا چرا این بخار شدن علت میخواهد؟ این یک چرای دیگر است که این چرای