مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨٢ - کلی متواطی

(٢) سبق و لحوق یا تقدم وتأخر

-.

بحث ما درباره تقدم و تأخر بود و معنی تقدم و تأخر را بیان کردیم. در اینجا مطلب دیگری را هم به تناسب بیان کنیم که برای بحث فعلی ما نافع است و آن اینکه در منطق اصطلاح معروفی هست و آن این است که میگویند کلی بر دو قسم است:

کلی متواطی و کلی مشکک. اکنون باید ببینیم مقصود از کلی متواطی و کلی مشکک چیست و فرقشان در چیست؟ فرق کلی متواطی و کلی مشکک در نسبت و ارتباطی است که کلی با افراد خودش دارد.

کلی متواطی

اگر صدق کلی بر افراد بهطور متساوی باشد یعنی صدقش بر همه افراد بلاتفاوت باشد و بعضی افراد در مصداق واقع شدن برای این کلی نسبت به بعضی افراد دیگر یک نوع اولویتی، اقدمیتی، و یا اوّلیتی نداشته باشند، این کلی را «کلی متواطی» مینامیم.

مثلًا «هوا»- کلی هوا- را که یک عنصر خاص است درنظر میگیریم و میگوییم این هوایی که در اینجا هست هواست؛ هوایی که در آنجا هست هواست؛