اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٨٩ - واجب كفائى

واجب كفائى‌

يكى از تقسيماتى كه در ارتباط با واجب مطرح است تقسيم آن به واجب عينى و واجب كفائى است ولى آنچه در اينجا مهم است واجب كفائى است و ماهيت واجب عينى روشن است. در واجب عينى هر مكلّفى استقلالًا- و با قطع نظر از مكلّفين ديگر- داراى تكليف است و آثار تكليف هم برآن مترتب است. اگر موافقت كند، استحقاق ثواب دارد و اگر مخالفت كند استحقاق عقوبت دارد و اين استحقاق ثواب و عقوبت هيچ‌گونه ارتباطى به مكلّفين ديگر ندارد. ممكن است يك مكلّف مخالفت كرده و مستحق عقوبت باشد و مكلّف ديگر موافقت كرده و استحقاق ثواب داشته باشد. با اين كه خطاب هم واحد است و- مثلًا- بيش از يك «أقيموا الصلاة» مطرح نيست. امّا همين «أقيموا الصلاة» تكاليف مستقلى بر حسب تعدّد مكلفين بيان مى‌كند. [١] و هر مكلّفى‌

[١]- تذكّر: آنچه قبلًا مطرح كرديم كه «خطابات عامّه، انحلال به خطابات شخصيّه پيدا نمى‌كند» غير از اين بحثى است كه اينجا مطرح مى‌كنيم. زيرا اينجا بحث از عموميت خطابات عامّه است. پس در عين اين كه انحلال در مرحله خطاب وجود ندارد ولى تعدّد به حسب تكليف مطرح است.