تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٢٠ - تفسير ابيات

داود برخاستند همين زمين تيره اگر چشم نداشت ، چطور قارون را ديد و او را در خود فرو برد اگر آن ستون حنانه كه در هجران پيامبر فرزانهء ما مى گريست چشم دل نداشت چطور فراق پيامبر را درمييافت اگر آن سنگ ريزه ها كه در دست پيامبر ، تسبيح گفتند ، ديده ور نبودند ، چطور گواهى به نبوت آن بزرگوار دادند اى عقل نظرى اين حقايق را ببين و پر و بالت را بكش و برو سورهء إذا زلزلت الارض زلزالها را بخوان .
در روز رستاخيز همين زمين بىچشم و بىزبان به آن نيك و بدها كه در رويش صورت گرفته است شهادت خواهد داد ، آيا چيزى در دنيا وجود دارد كه بدون ديدن يك شيء به آن شهادت بدهد ؟ آيه قرآن مى گويد : زمين اخبار و اسرار نهفته در خود را اظهار و باز گو خواهد كرد .
فرعونا ، در همين امر رسالت كه فرستاده شدن من به سوى تست لختى بيانديش ، خود دلالت مى كند كه فرستندهء من مى داند كه بچنان درد و بيمارى اين دوا لازم و امكان پذير است . تو پيش از اين رؤياها ديده بودى كه خداوند مى خواهد مرا برگزيند و عصايى و نورى بدستم خواهم داد كه شاخ گستاخ ترا در هم شكنم . خداى دين انواعى از رؤياهاى سهمگين براى همين رسالت بتو نشان مى داد ، كه لايق درون بد و طغيانگرى تو بود ، تا ترا مطلع بسازد كه مستحق چنين پيش آمدها هستى . و تا بدانى كه او حكيم و آگاه است و بهبودى بخش بيمارىهاى درمان ناپذير است . بجاى آن كه از آن رؤياها عبرت بگيرى -
تو به تأويلات مى گشتى از آن كور و كر كاين هست از خواب گران
آن اطبا و ستاره شناسان در بارقه هاى علمى خود تعبير خواب ترا مى دانستند ولى از شدت طمع به مال دنيا تعبير واقعى رؤياهاى ترا مى پوشانيدند . آنها براى رو پوشى حقيقت ، چاپلوسانه مى گفتند : دور از دولت و سلطنت تست كه اندوهى ببارگاه تو راه يابد ، غذاهاى مختلف و طعامهاى نامناسب است كه طبع را مى شوراند و از آن خوابها كه تو ديده‌اى به وجود مى آورد .