تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٤٨ - تفسير ابيات

( سپس در اين ( روز رستاخيز ) شما در بارهء نعمتها مسئول واقع خواهيد گشت ) .
و همچنين آيات ديگر و احاديث معتبر با صراحت مى گويند : اين كالبد مادى و نيروهايى كه از طبيعت براى استفاده در اختيار انسانها گذاشته شده است ، مورد پرسش قرار خواهد گرفت ، زيرا اين امور بهترين وسايل زندگانى مادى و رشد روحى بوده است چرا از اين وسايل بهره بردارى نشده است ؟ چنين نيست كه اين مواد وسايل در يك جا متشكل مى شوند و سپس متلاشى مى گردند ، در اين تشكل و تلاشى يك جريان و تحول بىشعور و ناخود آگاه بوقوع مى پيوندد .
انسان در موقع از دست دادن وسايل مناسب براى زندگى يا كيفيتهاى مطلوب آن ، پشيمان مى شود و خود را مسئول فوت شدن فرصت مى داند ، اگر جريان تشكل و تلاشى يك پديدهء ضرورى و ناخود آگاه بود ، پشيمانى و مسئول دانستن خويشتن كاملًا بىمعنى و غلط بود ، بدين ترتيب وقتى كه پرده از روى چشمان آدمى بر كنار شود و احتياجات و ايده آل و مقامات والاتر روح را ببيند و احساس كند كه براى تنظيم و به دست آوردن آن احتياجات و ايده آل و مقامات وسايل شايسته‌اى در اختيارش قرار گرفته بود ، مسلماً پشيمان شده و مسئوليت را بعهدهء خويش خواهد پذيرفت .
جلال الدين در ابيات بعدى پينه دوزى را بدين معنى توضيح مى دهد كه -
پاره دوزى چيست ؟ خورد آب و نان مى زنى اين پاره بر دلق گران هر زمان مى درد اين دلق تنت پاره بر وى مى زنى زين خوردنت
و اين معنا براى پينه دوزى ، در حقيقت همان معنايى است كه در بارهء گروه يكم گفتيم .
تفسير ابيات گنج گران قيمت حيات زير خانهء كالبد مادى است ، پس معطل مباش و در خراب كردن اين خانه ميانديش و توقف مكن ، زيرا اگر به اين گنج گران قيمت دست