المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٨٠ - شرح احكام اقسام

قوله: و جيئ بواحد منها: ضمير در « منها » به مستثنيات راجع است.

قوله: كما لو كان وحده: ضمير در « كان » به واحد راجع است.

قوله: دون زائد عليه: ضمير در « عليه » به واحد عود مى‌كند.

قوله: فانصبه و ارفعه: ضمائر منصوبى در ايندو فعل به « واحد » راجع مى‌باشند.

قوله: حيث يقتضى ذلك: مشار اليه « ذلك » نصب و رفع مى‌باشد.

قوله: على ما تقدّم: يعنى در احكام مستثناء قبلا موارد نصب و رفع گفته شد.

قوله: اذا لم يكن استثناء بعضها الخ: و آن در جائى است كه مستثناى قبلى داراى معناى متعدّد يا عامّى نباشد چه آنكه شرط است مستثنا منه معناى عام يا متعدّدى داشته تا استثناء از آن صحيح باشد.

قوله: فان كان خارجا: ضمير در « كان » به مستثناء اوّل راجع است.

قوله: فما بعده كذلك: يعنى مابعد مستثناى اوّلى نيز خارج است.

قوله: و ان كان داخلا: ضمير در « كان » به مستثناء اوّل راجع است.

قوله: فان امكن الخ: بهتر اين بود كه بجاى « فان امكن»، و ان امكن گفته شود يعنى بجاى « فاء » واو آورده شود.

قوله: قاله فى شرح الكافية: ضمير منصوبى در « قاله » به طريق دوّم راجع است.

متن: «٣٢٦»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

استثن: فعل، امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب استفعال،