المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٩٠ - رأى ابن عصفور و تبعيت مصنف از وى

متن: «٢٥٤»

تجزيه و تركيب‌

واو: بمعناى استيناف.

ما: موصوله، مبتداء.

سوى: اسم، ظرف، متعلّق به استقرّ، صله براى « ما » ، مضاف.

النّائب: اسم فاعل، مضاف اليه براى « سوى ».

من: حرف جارّ، عامل، مبنى، بمعناى تبيين.

ما: موصوله، مجرور به « من » ، متعلّق باستقرّ، بيان است از « ما سوى».

علّقا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول و الفش اطلاقى است، صله براى ماء.

باء: حرف جارّ، عامل، مبنى.

الرّافع: اسم فاعل، مجرور به « باء » ، متعلّق به « علّق ».

النّصب: مبتداء.

لام: حرف جارّ، عامل، مبنى.

ه: ضمير، مجرور به لام، متعلّق به استقرّ خبر براى « النصب » و اينجمله اسميّه خبر است براى مبتداء اوّل يعنى « ما سوى».

محقّقا: اسم مفعول، منصوب است تا حال باشد براى النّصب.

ترجمه:

و غير از نائب فاعل از معمولات ديگر كه به رافع نائب فاعل تعلّق دارند نصب براى آنها ثابت است در حاليكه از نصب محقّق و مستقرّ مى‌باشد.

شرح عربى:

( و ما سوى النّائب) عنه (ممّا علّقا بالرّافع) اى رافع النّائب و هو الفعل‌