المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٢٢ - قاعده نحوى
متن: «٢٣٠»
|
و تاء تأنيث تلى الماضى اذا |
كان لانثى كابت هند الاذى |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
تاء: مضاف، مبتداء.
تأنيث: مضاف اليه.
تلى: فعل ماضى، مفرد، معلوم، متعدّى و ضمير فاعلى در آن به « تاء » راجع بوده و خبر است براى « تاء تأنيث».
الماضى: مفعول است براى « تلى ».
اذا: ظرف، متعلّق به « تلى ».
كان: فعل ناقصه و ضمير مستتر در آن به ماضى راجع است.
لانثى: جارّ و مجرور، متعلّق است به « كان ».
كاف: حرف جارّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مىباشد.
ابت: فعل ماضى، مفرد، مؤنّث غائب، معلوم، متعدّى.
هند: فاعل است براى « ابت ».
الاذى: مفعول است براى « ابت ».
ترجمه:
و تاء تأنيث پهلوى فعل ماضى قرار مىگيرد و آن زمانى است كه ماضى براى مؤنّث باشد مانند ابت هند الاذى (هند از اذيت نمودن خوددارى كرد).
متن: «٢٣١»
|
و انّما تلزم فعل مضمر |
متّصل او مفهم ذات حر |