المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٧٦ - تعليق و موارد آن

ثم الجملة المعلّق عنها العامل فى موضع نصب حتّى يجوز العطف عليها بالنّصب.

ترجمه و شرح:

تتمّه بحث‌

شارح گويد:

ابو على فارسى گفته است:

يكى از معلّقات يعنى اشيائى كه موجب تعليق افعال قلوب از عمل است « لعلّ » مى‌باشد مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده:

و ان ادرى لعلّه فتنة لكم‌ ( ندانم شايد تأخير عذاب براى شما امتحانى باشد).

برخى ديگر از ادباء گفته‌اند:

يكى ديگر از معلّقات « لو » مى‌باشد و مصنّف در كتاب تسهيل بآن جزم و يقين پيدا كرده است مانند قول شاعر:

يعنى: و بتحقيق جماعات و اقوام دانشمند بدرستيكه اگر حاتم طائى اراده كرده بود جمع نمودن مال را برايش ثروت و مال فراوانى مى‌بود.

شاهد در « لو » است كه « علم » را از عمل معلّق نموده است.

سپس شارح گويد:

جمله‌اى كه عامل از عمل در آن معلّق گرديده در محلّ نصب است لذا اگر برآن عطف كنند معطوف منصوب مى‌باشد.

قوله: و ان ادرى لعلّه‌ الخ: آيه (١١١) از سوره انبياء.

قوله: من جملتها لو: ضمير در « جملتها » به معلّقات راجع است.

قوله: و جزم به فى التّسهيل: ضمير در « به » به كون لو من جملة المعلّقات راجع است.