المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٥٨ - سوم از نواسخ افعال مقاربه

و سپس در تفسير « يحدو » مى‌گويد:

اينكلمه در لغت عرب يعنى خواندن براى شتر كه ساربانان براى اينكه شتر به وجد و نشاط درآيد آواز مخصوصى خوانده و بدينوسيله او را بررفتن تحريص و ترغيب مى‌كنند.

و پس از آن مى‌افزايد:

طفق نيز كه آنرا با « باء » نيز ضبط كرده و گفته‌اند « طبق » همينطور بوده و خبرش بدان « ان » مى‌آيد چنانچه مى‌گويند:

طفق زيد يدعو (زيد شروع بخواندن نمود).

و همينطور است « جعلت » چنانچه مى‌گويند:

جعلت انظم (شروع كردم بنظم درآوردن).

و اخذت نيز چنين مى‌باشد مانند:

اخذت اتكلّم (شروع بسخن گفتن نمودم).

و علق هم همينطور است مثل:

علق زيد يفعل (زيد شروع نمود كه انجام دهد).

مصنّف در كتاب تسهيل « هبّ » را نيز در زمره اينها آورده است ولى در شرح تسهيل گفته است آوردن « هبّ » در رديف اين افعال بعيد و غريب است و مثال آن: هبّ عمر و يصلّى (عمرو به نماز خواندن شروع كرد) مى‌باشد.

قوله: فى كونها للتّرجّى: ضمير در « كونها » به عسى راجع است.

قوله: بالحاء المهملة: كلمه « مهمله » يعنى بدون نقطه در مقابل معجمه يعنى نقطه‌دار.

قوله: جعلا خبرها حتما الخ: ضمير در « خبرها » به حرى راجع است.

قوله: فلم يجرّد عنها: ضمير نائب فاعى در « لم يجرّد» به خبر حرى و ضمير مجرورى در « عنها » به « ان » عود مى‌كند.

قوله: لكونها مثل حرى: ضمير در « لكونها » به اخلولق راجع است.

قوله: و انتفاء ان من خبرها: يعنى من خبر « اوشك ».