المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٣٩ - دوم از نواسخ حروف مشبهة بليس(ما - لا - لات - ان)

باشد از سواد بن قارب بقدر خط باريكى كه روى هسته خرما است وجود ندارد.

شاهد در « بمغن » است خبر « لا » بوده و باء زائده برسرش درآمده.

و نيز مانند قول اشقرازدى:

يعين: و اگر دراز شود دستها بطرف طعام من شتاب‌زده‌تر از ايشان نيستم زيرا حريص‌ترين اين قوم برطعام عجول‌ترين ايشان مى‌باشد.

شاهد در « باعجلهم » است كه خبر « لم اكن» بوده و چون بعد از كان منفى واقع شده باء زائده برسرش درآمده ابن عصفور مى‌گويد دخول باء زائده در ايندو مورد سماعى است نه قياسى.

قوله: اليس اللّه بعزيز: آيه (٣٧) از سوره زمر.

قوله: و ما ربك بغافل: آيه (١٣٢) از سوره انعام.

قوله: بين الحجازيّة و التّميميّة: ماء حجازيّه ماء عامله را گويند و مقصود از ماء تميميّه ماء غير عامله مى‌باشد.

قوله: يدلّ على ذلك: مشار اليه « ذلك » علّت بودن انتفاء خبر براى دخول باء زائده مى‌باشد.

قوله: دخولها فى لم اكن: ضمير در « دخولها » به باء زائده راجع است.

قوله: يجوز فى المعطوف على الخبر حينئذ: كلمه « حينئذ » يعنى حين دخلت الباء على الخبر.

قوله: و هو سماع فيهما: ضمير « هو » به دخول باء زائده راجع بوده و ضمير در « فيهما » به بعد لا و نفى كان عود مى‌كند.

متن: «١٦٢»