المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٩٧ - پارهاى از احكام افعال ناقصه

يكى از فصحاء عرب است خبر « دام » براسمش مقدّم گرديده:

يعنى: تا ماداميكه لذّات زندگانى بواسطه ياد آمدن مرگ و تلخى آن و نيز مجسّم شدن پيرى و ناتوانى تيره و تار است ابدا براى چنين زندگى خوشى وجود ندارد.

شاهد در « منغّصة » است كه خبر براى « ما دامت» بوده و در عين حال براسمش كه « لذاته » است مقدّم گرديده.

برخى ديگر از ادباء از توسّط خبر در خصوص « ليس » منع كرده و گفته‌اند:

خبر « ليس » براسمش مقدّم نمى‌گردد.

ولى اينكلام نيز بقول سمئول بن حنان مردود است زيرا وى نيز كه از فصحاء بحساب مى‌آيد در بيتى از قصيده‌اى كه سروده خبر « ليس » را براسمش مقدّم داشته، وى ميگويد:

يعنى: اگر از حال ما و مردم بى‌اطّلاع هستى براى آگاهى بآن سئوال نما چه آنكه دانا و جاهل با هم در يك رتبه نميباشند.

شاهد در كلمه « سواء » است كه خبر براى « ليس » بوده و براسم يعنى « عالم » مقدّم گرديده.

شارح گويد:

يكى ديگر از احكام اين افعال آنستكه در چند مورد تقديم خبر براسم جايز نيست و موارد مزبور عبارتند از:

الف: آنكه اسم و خبر بنحوى بوده كه بحسب ظاهر از يكديگر ممتاز و مشخّص نبوده و از اشتباه هريك به ديگرى خوف در بين باشد كه در اينفرض طبق قاعده و اصل اوّلى بايد عمل نمود يعنى اوّلى را اسم و دوّمى را بايد خبر قرار داد مانند: ليس هذا عيسى‌