المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٣٠ - عامل در مفعول فيه

براى موصول.

من: حرف جارّ.

الفعل: مجرور به « من » متعلّق است به « صيغ ».

كاف: حرف جارّ.

مرمى: اسم مكان، مجرور به « كاف » متعلّق به « استقرّ » ، خبر است براى مبتداء محذوف.

من: حرف جارّ.

رمى: محلّا مجرور است، متعلّق به « استقرّ » صفت است براى « مرمى ».

ترجمه:

مانند جهات و مقادير و آنچه از فعل ساخته مى‌شود مانند « مرمى » كه از « رمى » درست شده.

شرح عربى:

( و كلّ وقت) سواء كان مبهما او مختصّا (قابل ذاك) النّصب، و استثنى منه فى نكته على مقدّمة ابن الحاجب مذ و منذ (و ما يقبله المكان الّا) ان كان (مبهما) بان افتقر الى غيره فى بيان صورة مسمّاة (نحو الجهات) السّت، و هو: فوق و تحت و خلف و امام و يمين و يسار، و ما اشبهها كجانب و ناحية (و المقادير) كالميل و الفرسخ و البريد.

( و) الّا كان من (ما صيغ من الفعل) اى من مادّته (كمرمى من رمى).

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

هرظرف زمان و وقتى براى منصوب شدن قابليت داشته ولى ظرف مكان تنها اگر مبهم باشد نصب را قبول مى‌كند مانند جهات و مقادير و آنچه از فعل ساخته ميشود همچون « مرمى » كه از « رمى » مشتقّ مى‌باشد.