المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٣٢ - عامل در مفعول فيه

دانست يعنى اسم مكان از فعل را مفعول فيه قرار مى‌دهند مانند:

مرمى (محل انداختن تير) كه از « رمى » ساخته شده.

قوله: و استثنى منه: ضمير در « منه » به قابل نصب راجع است.

قوله: فى نكته: يعنى كتاب نكت مصنّف.

قوله: على مقدّمة ابن الحاجب: يعنى شرحى است بركتاب مقدّمه تصنيف ابن حاجب.

قوله: و الّا كان الخ: عطف است بر « الّا ان كان مبهما» و ضمير در « كان » به مفعول فيه راجع است.

متن: «٣٠٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

شرط: مضاف، مبتداء.

كون: مصدر، مضاف اليه براى « شرط » ، مضاف.

ذا: اسم اشاره، مضاف اليه براى « كون » محلّا مرفوع تا اسم « كان » باشد.

مقيسا: خبر براى « كون ».

ان: ناصبه، عامل، مبنى.

يقع: فعل مضارع، مثال واوى از باب منع، يمنع، منصوب، در تأويل مصدر، خبر است براى « شرط ».

ظرفا: حال است از فاعل « يقع ».

لام: حرف جارّه، عامل، مبنى.

ما: موصوله، مجرور به لام، متعلّق به « ظرفا ».