المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٦٤ - مبحث تنازع

ذا: بمعناى صاحب، مضاف، منصوب است تا حال باشد از « غيرهم ».

اسرة: مضاف اليه براى « ذا ».

ترجمه:

عمل دادن عامل دوّم از نظر اهل بصره بهتر است از اعمال اوّلى ولى غير ايشان در حاليكه جماعت بسيار هستند عكس آنرا اختيار كرده‌اند.

متن: «٢٨٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

اعمل: فعل امر، از باب افعال، متعدّى.

المهمل: اسم مفعول، مفعول براى « اعمل ».

فى: حرف جارّه، عامل، مبنى.

ضمير: مجرور به فى، متعلّق به « اعمل » ، مضاف.

ما: موصوله، مضاف اليه.

تنازعاه: فعل و فاعل و مفعول، صله براى « ما » ، جمله خبريّه‌اى است كه محلّ از اعراب برايش نميباشد.

واو: عاطفه، مهمل، مبنى.

التزم: امر حاضر، از باب افتعال، متعدّى.

ما: موصوله، مفعول براى « التزم ».

التزم: فعل ماضى، مجهول، باب افتعال، صله براى « ما ».

ترجمه:

و عمل بده عاملى را كه از عمل نمودن در اسم ظاهر مهمل شده است در ضمير اسمى كه دو عامل برسر آن با هم تنازع كرده‌اند و ملتزم باش بآنچه‌