المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٣٨ - فعل لازم و موارد لزوم و عدم تعدى افعال

خورد) و احر نباء (پرهاى خود را سيخ كرد).

٥- افعاليكه مقتضاى نظافت باشند مانند: طهر (پاك شد) و نضف (پاكيزه گرديد).

٦- افعاليكه برعدم طهارت دلالت كنند مانند دنس (ناپاك گرديد) و وسخ (چرك شد) نجس (آلوده گرديد).

قوله: مفعوله الّذى تجاوز اليه: ضمير در « مفعوله » و ضمير فاعلى در « تجاوز » به فعل متعدّى عود مى‌كند و ضمير مجرورى در « اليه » به مفعول عود مى‌كند.

قوله: ان لم ينب عن فاعل: ضمير در « لم ينب» به مفعول برمى‌گردد.

قوله: و معلوم انّه ان ناب عن فاعل رفع: ضمير در « انّه » و « ناب » و « رفع » به مفعول برمى‌گردد.

قوله: و هى الطّبيعة: افعال طبيعت افعالى هستند كه مستلزم حركت اعضاء و جوارح نبوده بلكه شأن ذات مى‌باشند.

متن: «٢٧١»

تجزيه و تركيب‌

او: عاطفه.

عرضا: معطوف به نظافة.

او: عاطفه.

طاوع: فعل ماضى، معطوف به اقتضى و ضمير مستتر در آن فاعلش مى‌باشد.

المعدّى: مفعول براى « طاوع ».

لام: حرف جرّ.