المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٥٥ - موارد وجوب تأخير مفعول از فاعل

ترجمه:

مفعول به در آنچه براى فاعل ثابت است از فاعل نيابت مى‌كند مانند.

نيل خير نائل (رسانده شد بهترين رسانند).

متن: «٢٤٣»

تجزيه و تركيب‌

فاء: عاطفه.

اوّل: اسم تفضيل، معرب، مفعول مقدّم، مضاف.

الفعل: مضاف اليه براى « اوّل ».

اضممن: فعل امر مؤكّد به نون تأكيد خفيفه، ثلاثى مجرّد، متعدّى.

واو: عاطفه.

المتّصل: مفعول مقدّم براى « اكسر ».

باء: حرف جارّ، مبنى.

الآخر: اسم فاعل، مجرور به « باء » جارّ و مجرور متعلّق به « المتّصل » ، ظرف لغو.

اكسر: فعل و فاعل.

فى: حرف جارّ، مبنى.

مضىّ: مجرور به « فى » ، جارّ و مجرور متعلّق است به « اكسر » ، ظرف لغو.

كاف: حرف جارّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مى‌باشد.

وصل: فعل ماضى، مجهول.

ترجمه:

ضمّه بده ابتداء فعل مجهول را و در فعل ماضى حرف متّصل به آخر را كسر بده مانند قول شما كه مى‌گوئى: وصل.