المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٢٧ - موارد لزوم الحاق تاء تأنيث بفعل

قوله: متّصل به: ضمير در « به » به فعل عود مى‌كند.

قوله: و شذّ حذفها: يعنى حذف تاء.

قوله: و يعبّر عن ذلك: مشار اليه « ذلك » ذات حر مى‌باشد.

قوله: فلا تلزمه: ضمير فاعلى در « لا تلزمه» به تاء و ضمير منصوبى به المسند الى ظاهر مؤنّث غير حقيقى عود مى‌كند.

متن: «٢٣٢»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

قد: حرف، بمعناى تقليل، مهمل.

يبيح: فعل مضارع، از باب افعال، معرب.

الفصل: اسم، مفرد، مذكّر، فاعل براى « يبيح ».

ترك: اسم، مصدر، مضاف، مفعول براى « يبيح ».

التّاء: اسم، مفرد معرّف بالف و لام، مضاف اليه براى « ترك ».

فى: حرف جارّ، عامل، مبنى.

نحو: مجرور به فى، متعلّق به « ترك » ، مضاف.

اتى: فعل ماضى.

القاضى: مفعول مقدّم.

بنت: اسم مفرد، مؤنّث حقيقى، مضاف، فاعل مؤخّر براى « اتى ».

الواقف: مضاف اليه براى « بنت » و جمله فعل و فاعل و مفعول مضاف اليه براى « نحو ».

ترجمه:

و گاهى فاصله بين فعل و فاعل ترك شدن تاء را در مثل « اتى القاضى‌