المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٥٩ - ششم از نواسخ ظن و نظائر آن

خبرا: معطوف به مبتدا.

ترجمه:

و همچنين « هب » و « تعلّم » از افعال قلوب هستند و نيز نصب بده مبتداء و خبر را بواسطه افعالى كه همچون صيّر مى‌باشند.

شرح عربى:

و، هب، بمعنى ظنّ نحو:

و (تعلّم) بمعنى اعلم نحو:

لا من التّعلم (و) الافعال (الّتى كصيّرا) و هى صار و جعل لا بمعنى اعتقد او خلق و وهب و ردّ و ترك و تخذ و اتّخذ (ايضا بها انصب مبتدا و خبرا) نحو «فجعلناههباءا منثورا» «وهبنىاللّه فداك» «ودّكثير من اهل الكتاب لو يردّونكم من بعد ايمانكم كفّارا حسدا».

«لتّخذتعليه اجرا» «واتّخذ اللّه ابراهيم خليلا».

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

هب و تعلّم نيز از افعال قلوب هستند.

شارح گويد:

١٢- هب در صورتيكه بمعناى « ظنّ » بيايد از افعال قلوب محسوب ميشود مانند آنچه در قول عبد اللّه بن همام سلونى آمده:

يعنى: پس گفتم اى ابا خالد مرا از شرّ دشمن خلاص كن و پناهم بده و اگر اين كار را نمى‌كنى پس گمان كن مرا مردى هلاك‌شونده.

شاهد در « هبنى » است كه ضمير مستتر در آن فاعلش بوده و « ياء » مفعول اوّلش و « امرء » مفعول دوّمش مى‌باشد.