المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٢٨ - موارد اطراد و شيوع زائد واقع شدن كان

مصنّف گويد:

حذف مزبور لازم و واجب نيست.

شارح گويد:

كلمه « حذف » در عبارت مصنّف با تنوين بوده و مقصود مصنّف اينستكه حذف يادشده لازم نبوده بلكه جايز مى‌باشد.

قوله: و يعوّض عنها ما: ضمير در « عنها » به كان عود مى‌كند.

قوله: ذكره فى شرح الكافية: ضمير فاعلى در « ذكره » به مصنّف و ضمير مفعولى به حذف و عوض مزبور راجع مى‌باشد.

قوله: لم يله ساكن: ضمير منصوبى در « لم يله» به مضارع مجزوم راجع است.

قوله: و لم اك بغيّا: آيه (٢٠) از سوره مريم.

قوله: و ان تك حسنة: آيه (٤٠) از سوره نساء.

متن: «١٥٨»

تجزيه و تركيب‌

اعمال: اسم، مصدر، مضاف، مفعول مطلق نوعى.

ليس: مضاف اليه.

اعملت: فعل، ماضى، بصيغه مجهول، عامل است براى « اعمال ».

ما: نائب فاعل براى « اعملت ».

دون: ظرف، متعلّق به استقرّ، حال است از « ما ».

ان: مضاف اليه.

مع: اسم، ظرف، متعلّق به استقرّ، مضاف، حال.

بقاء: مضاف اليه براى « مع » و مضاف به « النّفى ».