«و اهل تأويلِ اين عبارت گفتند كه: عقد الله فوق عقدهم و اين عبارتى است معلّق؛ براى آنكه عقد، عهد باشد و گفتن كه: عهد خدا بالاى عهد ايشان است، سخنى بود بى فايدت و معنى آن است كه ما اشارت كرديم به او. قولى ديگر گفتند: نصرة اللّه لنبيه فوق نصرتهم فى الحرب...، و اين هم ضعيف است؛ براى آنكه دست به معنى نصرت در كلام عرب نيست... و گفتند: يداللّه فى هدايته إياهم فوق أيديهم فى الطاعة...، و اين قول هم متعسّف است؛ چه اينجا نعمت لايق نيست و قرينه «إِنَّما يُبايِعُونَ اللّهَ» ، رها نمى كند كه آيت را حمل كنند جز بر آن معنى كه اول گفته شد...». [١] اصحاب حديث اهل سنت ـ با توجه به روحيه اخباريگرى خويش ـ به روايات وارد شده در باب تشبيه توجه خاص داشته و در كتب خويش به آنان استناد كرده اند كه كتاب التوحيد ابن خزيمه (م ٣١١ق) از بهترين كتب قابل دسترس در اين زمينه است. اين گونه روايات در كتاب الاسماء و الصفات بيهقى (م ٤٥٨ق) [٢] ، كتاب التوحيد ابن منده [٣] (م ٣٩٥ق) و الاسماء و الصفات ابن تيميه (م ٧٢٨ق) به خوبى جمع آورى شده است. يكى از اخبارى كه در كتب معتبر روايى اهل سنت آمده است، روايت معروف «يضع الجبار قدمه فى النار» است. اين روايت در صحيح بخارى، صحيح مسلم، سنن ترمذى و مسند احمد بن حنبل [٤] آمده است. ابوالفتوح رازى به اين حديث توجه خاص دارد و در اين زمينه مى نويسد: «اما خبر اَنَس و ابوهريره و عبداللّه بن عباس و دگر راويان كه در ذيل اين آيه [هود:

[١] روض الجنان، ج ١٧، ص ٣٣٠ ـ ٣٣١.[٢] از صفحه ٤٦١ تا ٤٧٢ درباره «ماجاء فى اثبات اليدين» است.[٣] ر.ك: التوحيد، ص ٢٥٣ ـ ٢٥٨، باب ان الله على العرش، و ص ١٩٦ ـ ٢٠٨، باب من صفاته يداه.[٤] صحيح بخارى، كتاب الايمان، باب ١٢؛ صحيح مسلم، كتاب الجنّه، حديث ٣٥ ـ ٣٨؛ سنن ترمذى، كتاب الجنّه، باب ٢٠؛ مسند احمد بن حنبل، ج ٢، ص ٢٦٩ و ٥٠٧ و ج ٣، ص ١٣؛ الاسماء و الصفات، ج ٢، ص ٥ ـ ٢٠.