مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٤٤٧

هُمْ مُبْصِرُونَ» ؛ «آنان كه ترسند، چون برسد به ايشان خيالى از ديو، ياد كنند خداى را، چه بينى ايشان را مى بيند» [١] ، مؤلف روض الجنان در تبيين معناى آيه مى نويسد: «طايف آن وسوسه اى باشد كه تو را در دل آيد از باطلى، و طَيْف ديوانگى باشد، و طيف نيز خيال باشد». [٢] در اين آيه به وسوسه گرى شيطان و راه گريزى كه پرواپيشگان براى خود يافته اند، اشاره شده است. آنان پس از به ياد آوردن خداوند، به ناگاه بينا مى شوند و اهريمن وسوسه گر ناكام مى ماند. مؤلف روض الجنان، در تفسير آيه سوره اعراف: «وَ إِخْوانُهُمْ يَمُدُّونَهُمْ فِي الغَيِّ ثُمَّ لا يُقْصِرُونَ» ؛ «و برادرانشان مى كشند ايشان را در نادانى، پس باز نمى استند». [٣] و در پى آيه پيشين مى نويسد: «آن گه ذكر كفّار كرد و گفت: و برادران ايشان، يعنى برادران شيطان، شياطين ايشان را در نادانى و غوايت و جهالت مى كشند». [٤] و در تفسير بخش پايانى آيه: «ثُمَّ لا يُقْصِرُونَ» ؛ از قتاده روايت مى كند: «يعنى شياطين باز نمى استد و اقصار [كوتاهى] نمى كنند از استغواى ايشان». [٥] بنابراين ابوالفتوح كافران را برادران شيطان مى داند. ذيل آيه ١١ سوره انفال: «إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ...» ؛ «چون در شما پوشيد خواب به ايمنى از وى و فرو فرستاد بر شما از آسمان آبى تا پاك كند شما را به وى و ببرد از شما پليدى ديو...» [٦] ، مؤلف روض الجنان درباره سبب نزول آيه و پليدى و ناپاكى اهريمن كه