مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٢٢٩

آنكه مى گويند: تأبد الربع اذ مرّ عليه قطعة من الدهر.... اما خلود هم بر عموم هميشگى نباشد و او نيز هم عبارت باشد از مدتى زمان...». {-١-}

حقيقت ايمان و كفر

ايمان، جارى مجراى عقل است

ابوالفتوح رازى در تفسير آيه ١٣٦ سوره نسا: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ آمِنُواْ بِاللّهِ وَرَسُولِهِ» گويد: «ايمان، عبارتى است از مجموع علومى كه تا مجتمع نشود، ايمانش نخوانند و اين جارى مجراى عقل باشد در اين باب. پس ايمان به خداى و پيغمبران پيشين، ايمان نباشد بى ايمان به رسولِ ما، و ايمان به رسول ما ايمان نباشد بى ايمان به خداى و پيغمبران، و هر يكى از آن اعتقاد باشد و علم و معرفت باشد و ايمان نباشد، الاّ آنكه مجموع شود». [٢] همو در تفسير آيه ٢٥٨ سوره بقره: «فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِن بِاللّهِ» گويد: «بيان كرديم پيش از اينكه ايمان، تصديق به دل و كفر جحود به دل باشد و ايمان در شرع به اصل لغت مانده است و كفر از اسماى منقوله است و اين اخبار كه آوردند من قوله عليه السلام: الإيمان تصديق بالقلب و إقرار باللسان و عمل بالأركان، مراد ايمان است و توابع او از اسلام». [٣] و نيز در تفسير آيه ٣٨ سوره بقره: «وَالَّذِينَ كَفَرواْ وَكَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا» گويد: «كفر و ايمان، افعال قلوب باشد و فعلِ جوارح، اعلام كفر و ايمان باشد و