خلاف برخيزد، و دين يكى شود، و كفر مقموع و مقهور گردد، و دين خداى تعالى بر همه دينها ظاهر شود؛ چنان كه گفت: «لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ» [١] ، يملأ الأرض قسطاً و عدلاً كما ملئت جوراً و ظلماً».

٨ . نشانه هاى قيامت و ظهور

در تفسير آيه شريف «يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آياتِ رَبِّكَ لا يَنْفَعُ نَفْساً إِيمانُها لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ...» [٢] نوشته است: «و در خبر است از حُذَيفة بن أُسَيْد و بَراء بن عازب كه گفتند: روزى ما همه به هم نشسته بوديم، احوال و اَشراط قيامت همى گفتيم. رسول عليه السلام درآمد، گفت: شما در چه اى؟ گفتيم: يا رسول اللّه ! حديث قيام ساعت مى كنيم. گفت: قيامت برنخيزد تا پيش از آن، ده علامت پيدا نشود: دود، و دابّة الأرض، خَسْفى به مشرق، و خَسْفى به مغرب، و خَسْفى به جزيره عرب، دجّال، و يأجوج و مأجوج، و آتشى كه از قعر عدن برآيد، و نزول عيسى از آسمان، و برآمدن آفتاب از مغرب... . و اين چيزها كه به اَشراط و اَعلام ساعت كرده است، در اين خبر اَشراط و اَعلام خروج صاحب الزَّمان باشد...». در تفسير آيات كريم «وَ حَرامٌ عَلى قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها أَنَّهُمْ لا يَرْجِعُونَ» و «حَتّى إِذا فُتِحَتْ يَأْجُوجُ وَ مَأْجُوجُ...» [٣] نگاشته است: «جابر جُعفِىّ گفت: از باقر پرسيدم حديث رجعت؛ اين آيت برخواند. و به اين آيت توان استدلال كرد بر صحّت رجعت؛ براى آنكه ظاهر آيت اين است كه گفت: حرام است بر ديهى و شهرى كه ما ايشان را هلاك كنيم كه باز نيايند. و اين آن است كه از صادق پرسيدند كه: در وقت رجعت كه باز آيد؟ گفت: من

[١] توبه (٩): آيه ٣٣؛ فتح (٤٨): آيه ٢٨؛ صفّ (٦١): آيه ٩.[٢] انعام (٦): آيه ١٥٨.[٣] انبيا (٢١): آيات ٩٥ و ٩٦.