چنانچه ملاحظه مى شود ابوالفتوح در اين مورد با چه دقتى روايت منتسب به اهل بيت عليهم السلام را رد مى كند، ولى در عين حال در جاهاى ديگر رواياتى ضعيف تر از آن را مى پذيرد و به آن استناد مى كند، با آنكه با روايات ديگر نيز متعارض اند؛مثلاً در بحث چگونگى خلقت حوّا به روايتى منتسب به حضرت رسول صلى الله عليه و آله استناد مى كند كه در مقابل اين روايت، حديث متناقض و متعارضى است و طبق بيان دقيق علّامه طباطبايى در تفسير الميزان خلافت آيات قرآن است. عبارت ابوالفتوح: «در خبر است كه رسول عليه السلام گفت: خداى تعالى زنان را از استخوان پهلو آفريد...». [١] علاّمه طباطبايى در ذيل آيه: «... رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها» [٢] اين روايت را به استناد آيات ردّ مى كند و روايت متعارض با آن را مى آورد. [٣]

نتيجه

ابوالفتوح در تفسير خود در نوع عملكرد و روش چنان به روايات صحابه اهميّت مى دهد كه از جهت تعداد، روايات صحابه در تفسير ايشان بسيار بيشتر از روايات اهل بيت عليهم السلام مى باشد و از جهت ديگر، با اين روايات با تسامح برخورد كرده است و به نقد و بررسى سندى و دلالى اين روايات نپرداخته است و گويا اين موضعگيرى هم با مبناى روايى ايشان در مقدمه تفسير منافات دارد و هم با مشى و مبناى علماى شيعه منافات دارد، بخصوص كه در ميان اين روايات، اخبار فراوانى وجود دارد كه با روايات و آيات قرآن در تقابل است.

[١] روض الجنان، ج ١، ص ٢١٧.[٢] نسا (٤): آيه ١.[٣] الميزان، ج ٤، ص ١٤٥ و ١٥٦ .