مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٢٧٢

ديدگاه ابوالفتوح درباره تكفير

يكى از مباحثى كه در كنار مسئله احباط از آن بحث مى شود، بلكه گاهى بر آن

نيز احباط گفته مى شود، مسئله تكفير است. معتزله در مورد تكفير، بر همان مبناى احباط سخن مى گويند؛ يعنى مى گويند اعمال نيك مؤمن، معاصى او را از بين مى برد و احباط مى كند كه اصطلاحاً آن را تكفير مى نامند. شيخ ابوالفتوح در اين باره مى گويد: « «إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ» . [١] در حسنات خلاف كردند. بيشتر مفسران گفتند نماز پنج است. مجاهد گفت قول سبحان اللّه و الحمد اللّه و لا اله الا اللّه و اللّه اكبر است. بعضى ديگر مفسران گفتند مراد به حسنات، توبه است، و [مراد] به اذهاب، اسقاط اللّه تعالى عقاب السيئات عندها تفضلاً. بعض ديگر از اهل اصول گفتند كه دوام بر اداى واجبات و نوافل دعوت كند مكلف را بر ترك سيئات. پس به منزلت اذهاب باشد آن را مقارنةً و تشبيهاً. و اين وجهى است نيكو و معتدل در تأويل آيت. و اما قول آن كس كه به اين آيت استدلال كرد بر احباط، درست نيست؛ كما دلت الأدلة على فساد الإحباط عقلاً و شرعاً». [٢] و نيز در تفسير آيه «وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَ» [٣] . گويد: «و گفت: و آنان كه ايمان آرند و عمل صالح كنند، ما سيئات و معاصى ايشان را مكفر كنيم، نه به معنى احباط؛ براى آنكه به ادله عقل و شرع درست شده است بطلان احباط؛ چون آيتى مانند اين آيه، آن را بايد تأويل كردن كه مطابق ادله عقل