ابوالفتوح رازى در تفسير آيه ١٩٠ سوره آل عمران: «وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنصَارٍ» گويد: «در اين آيه دليل بود بر آنكه ظالمانى را كه نه كافر باشند، شفيع نبود؛ براى آنكه ناصر، آن كس باشد كه يارى منصور كند على وجه الحماية على من أراده و أراد اضراره و كس را در قيامت اين دست و قوت نبود كه بر خداى حمايت كند و كسى را با پناه گيرد. وجهى ديگر آنكه تخصيص ظالمان كنند به كافران؛ براى آنكه كفر هم ظلم باشد؛ بل عظيم تر ظلمى باشد، لقوله تعالى: «إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ» ». [١]

پاسخ وعيديّه

در اين باره ابوالفتوح رازى در تفسير آيه بيست سوره مؤمن: «مَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَلاَ شَفِيعٍ يُطَاعُ» آورده است: «و اصحاب وعيد را به اين آيت تمسك نبود در نفى شفاعت از چند وجه: يكى آنكه تخصيص ظالم كنيم به كافر لدلاله دلت عليه، قال اللّه تعالى: «إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ» ، «وَالْكَافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُونَ» . دگر آنكه خداى تعالى نفى شفيع كرد مطاع و شفيع خود مطاع نباشد، مجاب باشد؛ چه درجه شفيع دون در وجه مشفوع اليه باشد و درجه مطاع، بالاى درجه مطيع باشد. پس از مناقضه بود خداى تعالى نفى شفيعى كرد مطاع، نفى شفيع مجاب نكرد و معنى و فايده آن است كه كسى ايشان را از چنگال عذاب قبر من به قهر بر نتوان كردن انّما شفيعانى كه شفاعت كنند بر وجه سؤال و استكانت و خشوع كنند تا ايشان را اجابت كنند». [٢]

[١] لقمان (٣١): آيه ١٣. روح الجنان، ج ٣، ص ٢٨٨.[٢] روح الجنان، ج ٩، ص ٤٤٠.