مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٣٥

كفر و ايمان و اطاعت و معصيت را مخلوق خدا مى دانند و تحريم اين نوع حيوانات از نظر مجبره كار خداست؛ در حالى كه خدا اين كار را از خودش نفى مى كند: «ما جَعَلَ اللّه ُ...» . شيخ ابوالفتوح مى گويد: «اين آيت مِن ادلّ دليل بر بطلان مذهب قول مجبره است كه ايشان گفتند: اعمالى كه بندگان مى كنند از كفر و ايمان و طاعت و معصيت و مباح و قبيح، فاعل آن بر حقيقت، خداست، و در اين آيت خداى تعالى تصريح كرد كه آنچه مشركان كردند و گفتند و نهادند، نه من گفتم و نه من نهادم». {-٢-}

ه ) مشيت خدا بر شرك تعلق نمى گيرد

يكى از دلايل اينكه مشركان جبرى مذهب بودند، اين است كه آنان شرك خود را معلول خواست خدا مى دانستند و مى گفتند كه اگر خدا نمى خواست، ما مشرك نمى شديم. اكنون كه راه شرك را پيش گرفتيم و يا چيزى را تحريم كرديم (حيوانات چهارگانه در آيه قبلى)، طبعاً به علت مشيّت الهى بوده است؛ چنان كه مى فرمايد: «وَ قالَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شاءَ اللّهُ ما عَبَدْنا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ نَحْنُ وَ لا آباؤنا وَ لا حَرَّمْنا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ كَذلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلاَّ الْبَلاغُ الْمُبِينُ» [٢] ؛ «مشركان گفتند اگر خدا مى خواست نه ما و نه پدران ما غير او را پرستش نمى كرديم و چيزى را بدون مشيت او حرام نمى ساختيم آرى كسانى كه پيش از آنها بودند همين كارها را انجام دادند، ولى آيا پيامبران جز تبليغ وظيفه اى