مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٤٣٣

مأمور بود به سجده آدم». [١] همچنين به استناد آيه پنجاهم سوره مبارك كهف [٢] به نقل از او آورده است: «ظاهر اين آيت اقتضاى آن مى كند كه از جنّ بود كه جنى اند، به خلاف ملايكه و بشر». [٣] و از قول وى استدلال مى كند: «فريشتگان را خداى تعالى از نور آفريد و ابليس را از آتش، و فريشتگان روحانى اند و طعام و شراب نخورند و ميان ايشان مناكحه نبود، و ابليس طعام و شراب خورَد و نكاح كند». [٤] ذيل آيه ٢٧ سوره حجر: «وَ الْجَانَّ خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نارِ السَّمُومِ» ؛ و «جنّيان را بيافريديم از پيش اين از آتش به غايت گرمى»، [٥] در تبيين هستى آتشين شياطين مؤلف روض الجنان با روايت از يك صحابى و تابعى در آغاز درباره «جانّ» توضيح مى دهد: «عبداللّه عباس گفت جانّ، ابوالجنّ است، پدر جنّيان. مقاتل گفت: ابليس است». [٦] سپس در تفسير «نار السموم» از عبداللّه بن عباس چنين روايت مى كند: «گرمى گرم باشد، چنان كه گرماى او كشنده بود». [٧] و به نقل از او در تبيين «سموم» مى افزايد: «سموم آتشى باشد كه آن را دود نبود و صواعق از آن بُوَد». [٨]

٢. ساختارشناسى كلمه ابليس

يكى از موضوعهايى كه ابوالفتوح در تفسير خود بدان پرداخته، موضوع ساختار