فرصتى به دست آورد و مناسبتى ديد، جانب شيعه را تقويت نمود». [١] البته كسى كه انس مختصرى با اين تفسير شريف پيدا كند، در مى يابد كه ابوالفتوح در عين دفاع جانانه از اهل بيت عليهم السلام و مقام آنها در برابر صحابه پيامبر، در موارد اندكى نيز با نقل حكايت يا روايت يا نسبت دادن القاب و... به گونه اى از صحابه ياد كرده و مناقبى را به آنها نسبت داده كه در حد و اندازه صحابه نيست. از اين رو، اين مقاله در سه بخش نگاشته شده است: ١. مباحث مربوط به جايگاه و ذكر مناقب اهل بيت در تفسير روض الجنان؛ در اين بخش ابتدا به طور كلى آياتى را كه ابوالفتوح در ذيل آنها به مناقب اهل بيت عليهم السلامپرداخته و از مبانى شيعه دفاع كرده است، تقسيم خواهيم كرد و سپس شواهدى از جزءهاى مختلف قرآن ذكر خواهيم كرد و در پايان شواهدى را از اين تفسير در مورد برترى اهل بيت بر خلفا خواهيم آورد. ٢. مباحث مربوط به جايگاه صحابه در اين تفسير و ذكر مواردى از مناقب صحابه؛ در اين بخش لغزشهاى ابوالفتوح را در بحث صحابه به تصوير مى كشيم، لغزشهايى كه اگر چه ممكن است صريح نباشد، اما به هر حال به نحوى صحابه را تطهير مى كنند و به مناقب آنها مى پردازند؛ مثل اينكه ابوالفتوح حكايتى يا روايتى به ظاهر اخلاقى ـ تربيتى نقل مى كند كه در ضمن آن، منقبتى به يكى از صحابه نسبت داده و به نحوى تطهير شده است و مثل اينكه آن قدر از صحابه پيامبر و دشمنان اهل بيت روايت نقل مى كند كه مطالعه كننده تفسير متحير مى شود كه چرا ابوالفتوح تا اين حد، به روايات آنها اعتماد داشته است. ٣. بررسى علت مطرح كردن جايگاه اهل بيت و صحابه در تفسير و علّت ذكر مناقب صحابه: در اين بخش ما با بررسى زمان و شرايط محيطى ابوالفتوح، به اين

[١] تحقيق در تفسير ابوالفتوح رازى، ج ١، ص ١٢٩.